DEN HAAG - Paul Rosenmöller stapt na de verkiezingen van 22 januari uit de politiek omdat hij zichzelf ongeschikt vindt als lijsttrekker voor GroenLinks. "Het is het beste besluit voor de partij", stelde Rosenmöller vrijdag.

Hij schoof Tweede-Kamerlid Halsema, de huidige nummer twee, naar voren als nieuwe lijsttrekker. Rosenmöller verwacht dat de ambitieuze justitiespecialist in de "nieuwe politieke tijdgeest" meer stemmen zal trekken dan hijzelf. De oud-vakbondsman is na voormalig PvdA-leider Melkert en ex-VVD-voorman Dijkstal het derde politiek kopstuk dat van het toneel verdwijnt in het jaar van de opkomst en het demasqué van de LPF.

"Behoefte aan vernieuwing"

"Mijn gevoel zegt dat er behoefte is aan vernieuwing. Als je denkt dat een ander het beter kan, dan moet je je verantwoordelijkheid nemen", verklaarde Rosenmöller. Dat concurrent SP GroenLinks in de opiniepeilingen voorbij is gestreefd en de kritiek uit de eigen achterban op zijn aanval eerder deze week op SP-leider Marijnissen hebben volgens Rosenmöller geen rol gespeeld. "In mentaal opzicht had ik al eerder afscheid genomen. Het definitieve besluit heb ik de afgelopen dagen genomen."

Marijnissen zegt in een reactie dat ondanks enkele botsingen de "goede herinneringen overheersen". "Met de wijze waarop Rosenmöller zich heeft ingezet voor een betere samenleving, heeft hij veel waardering afgedwongen."

"Ik kwam samen met mijn vrouw tot deze beslissing"

Direct na de val van het kabinet stelde Rosenmöller zich nog wel beschikbaar als lijsttrekker. "Maar ik merkte al snel dat het geen goed besluit was. Ik kwam met mijn vrouw tot de conclusie dat het beter was een stap terug te doen."

Naast de conclusie dat zijn 'politieke houdbaarheidsdatum' was verstreken, speelde ook de "ongelofelijke impact" die de gebeurtenissen na de moord op Pim Fortuyn op het gezin van Rosenmöller hadden een belangrijke rol bij zijn besluit. "De naschokken zijn nog onverminderd voelbaar. Die onttrekken bakken aan energie", aldus Rosenmöller. Hij werd na de moord op Pim Fortuyn meerdere malen bedreigd en kreeg maandenlang beveiliging. Rosenmöller en Melkert werden beschuldigd bij te hebben gedragen aan een klimaat dat kon leiden tot de moord op Fortuyn.

Herben: "Beetje flauw"

LPF-fractievoorzitter Herben vindt het "een beetje" flauw dat Rosenmöller de gebeurtenissen na 6 mei aanvoert. Dat je het zwaar hebt gehad, is volgens hem geen reden de politiek te verlaten. "Dat heb ik zelf ook." Herben denkt dat de populariteit van de SP Rosenmöller heeft genekt.

Halsema: "Tegenwicht tegen verharding"

Halsema wil als nieuwe GroenLinks-leider "in woord en daad tegenwicht bieden aan de verharding". "Minder stress, minder agressie, minder onverdraagzaamheid." Ook probeert ze GroenLinks weer als "de enige groene partij van Nederland" op de kaart te zetten.

Halsema zal direct na 23 november, als de leden haar lijsttrekkerschap moeten bekrachtigen, het fractievoorzitterschap van Rosenmöller overnemem. Ze noemde het besluit van haar "voorbeeld en vriend" een "grote schok".

Demissionair premier Balkenende kenschetst Rosenmöller als iemand met "groot gezag" en "plezierig in omgang". CDA, VVD en PvdA prijzen hem als een scherp debater. "Hij was niet van de interruptiemicrofoon weg te slaan. Het was een genot de degens met hem te kruisen", zegt VVD-leider Zalm.

Bos: "Buitengewoon triest"

Beoogd PvdA-lijsttrekker Bos vindt het "buitengewoon triest" dat Rosenmöller na ruim dertien jaar Kamerlidmaatschap vertrekt. "Een verlies voor de Nederlandse politiek." CDA-fractieleider Verhagen ziet ook voordelen. "Onze leider Balkenende is nu een van de lijsttrekkers met de meeste ervaring."

Rosenmöller heeft al een aantal dagen geleden besloten om op te stappen. Hij heeft vrijdagochtend overleg gepleegd met de partijtop van GroenLinks.