DEN HAAG - PvdA-leider Wouter Bos heeft premier Jan Peter Balkenende vrijdag in de Tweede Kamer opgeroepen "helder te maken wat hij in de komende maanden wel en niet behandeld wil zien."

Hij beloofde "constructief" mee te werken van het op tijd behandelen en afhandelen van het "hoogstnoodzakelijke". De PvdA verwacht dan wel dat het kabinet de belofte waarmaakt om "terughoudend" te zijn. Bos noemde als "grote politiek omstreden besluiten" de aankoop van het gevechtsvliegtuig JSF, de aanleg van een weg door het Naardermeer, verlaging van de winstbelasting en de verkoop van aandelen Schiphol.

"Wij zijn er niet op uit chaos te veroorzaken, maar ik zou zeggen: breng ons niet in de verleiding," aldus Bos. "In een democratie moeten meerderheden zich altijd realiseren dat ze na de verkiezingen een minderheid kunnen zijn."

Beetje veel

Bos noemde "drie kabinetten Balkenende in vier jaar wel een beetje veel" en greep de vervroegde verkiezingen op 22 november aan om de balans op te maken. Volgens hem heeft Nederland dan meer werklozen dan toen Balkenende in 2002 aantrad en kent Nederland dan meer armoede.

Ook is er volgens de PvdA-leider nu "meer wederzijds onbegrip tussen autochtonen en allochtonen". Bovendien is Nederland "het enige land waar niet onderzocht mocht worden of de oorlog tegen Irak op basis van onjuiste informatie was begonnen".

Begrenzingen

Het nieuwe minderheidskabinet Balkenende-III is zich volgens premier Balkenende bewust van zijn begrenzingen, maar zeer gemotiveerd om voort te bouwen op de fundamenten van zijn voorganger. Volgens de premier zal het kabinet zich "terughoudend en zorgvuldig" opstellen. Hij wees op de bijzondere positie van het kabinet en memoreerde dat er in de parlementaire geschiedenis slechts enkele malen kabinetten zijn voorgekomen die niet steunden op een meerderheidscoalitie.

"Nederland mag en kan nu niet stilstaan," zei Balkenende. Hij vindt dat "2007 geen verloren jaar mag worden." Het kabinet wil met een "volwaardige begroting" meer mensen aan een baan helpen en meer koopkracht realiseren. Ook moeten er minder "hinderlijke regels" zijn en streeft het kabinet naar een evenwicht in de begroting en mogelijk zelf een overschot.

Volgens Balkenende kan het nieuwe kabinet "daadkracht niet los zien van draagvlak." De bewindspersonen moeten zich er bij hun voorstellen van vergewissen of er voldoende steun voor is in de Tweede Kamer en in de Eerste Kamer. Volgens Balkenende kan het wetsvoorstel werken aan winst, dat voorziet in lagere tarieven van de winstbelasting, rekenen op voldoende steun.

Afghanistan

De premier stond voorts ook nog stil bij de "zware en moeilijke taak" die de Nederlandse militairen in het zuiden van Afghanistan wacht. "Dit kabinet zal zich tot het uiterste inzetten om deze missie zo goed mogelijk uit te voeren."

Balkenende dankte de D66-bewindslieden Laurens Jan Brinkhorst, Alexander Pechtold en Medy van der Laan voor hun werk in het kabinet. "Gezien zijn lange en uitzonderlijke staat van dienst, verdient de heer Brinkhorst een bijzondere vermelding," voegde de CDA-voorman daar nog aan toe.