DEN HAAG - Koningin Beatrix heeft zaterdagmorgen de consultatieronde rond de formatie van een nieuw kabinet hervat. Nadat vrijdag de fractieleiders van de grote partijen en D66 hun adviezen hadden gegeven, is het zaterdag de beurt aan de kleine partijen.

Als eerste was zaterdag de leider van de SP, Jan Marijnissen, aan de beurt. Hekkensluiters zijn rond het middaguur de eenmansfracties of wel de Kamerleden Nawijn, Wilders en als laatste Lazrak.

Rompkabinet

Het ziet ernaar uit dat de koningin uiteindelijk aan premier Jan Peter Balkenende zal vragen een rompkabinet te formeren, dat missionair zal zijn en dus meer doet dan op de winkel passen in de aanloop naar de verkiezingen.

CDA en VVD zitten op die lijn, evenals Balkenende. Verkiezingen worden wat CDA en VVD betreft pas in november of december gehouden.

Wat PvdA en D66 betreft moeten de verkiezingen sneller komen, en dat bleek zaterdagmorgen ook Marijnissen te willen. Hij pleit bij de koningin voor verkiezingen in september of oktober. Ook Femke Halsema, de fractievoorzitter van Groen Links, drong erop aan dat er snel nieuwe verkiezingen komen.

Uitgeregeerd

Volgens Marijnissen is het kabinet "uitgeregeerd" en had het onder de bevolking toch al weinig of geen vertrouwen. Halsema is tegen een rompkabinet, dat op Prinsjesdag met een volwaardige begroting komt die dan te veel "controversiële voorstellen" zal bevatten. De missie naar Uruzgan vereist volgens haar ook geen missionair rompkabinet, omdat 85 procent van de Tweede Kamer die missie steunt.

LPF

LPF-fractieleider Gerard van As steunt de opstelling van CDA en VVD. Dat is van belang, omdat zijn partij na het wegvallen van D66 in de coalitie veel voorstellen van het kabinet toch aan een meerderheid zou kunnen helpen.

"De problemen van ons land kunnen alleen worden aangepakt door een missionair kabinet, dat op Prinsjesdag een volwaardige begroting kan presenteren," aldus Van As in zijn brief aan de koningin. De LPF zal de beleidsvoorstellen "van geval tot geval op inhoud" beoordelen.

Het liefst had de LPF in een "interim-coalitie" de plaats van D66 overgenomen, maar CDA en VVD wezen dat al op voorhand af. Van As pleit ervoor de verkiezingen te houden tussen midden november en midden december, zodat het kerstreces benut kan worden voor besprekingen over ee nieuwe coalitie. "Daardoor gaat weinig tijd verloren."

ChristenUnie

Fractieleider André Rouvoet van ChristenUnie heeft gepleit voor een "tijdelijk kabinet van CDA en VVD" dat missionair moet zijn. Maar volgens Rouvoet is het nu ook weer niet zo, dat deze partijen "gewoon door kunnen regeren."

Hij spreekt over een "beperkte missie." Het kabinet zal "vooral moeten doen wat in het landsbelang noodzakelijk is." Het gaat dan vooral om het opstellen van een begroting voor volgend jaar.

Rouvoet suggereert dat er een informateur kan komen om de "verdere agenda" van het nieuwe kabinet te verkennen. De vervroegde verkiezingen kunnen wat de ChristenUnie betreft in november worden gehouden.

Hoekstra

De fractievoorzitter van de SGP, Bas van der Vlies, pleit ervoor om eerst een informateur aan het werk te zetten en hij denkt daarbij aan staatsraad Rein Jan Hoekstra, die ook wegbereider was bij de coalitie van CDA, VVD en D66.

Van der Vlies vindt het van belang dat premier Balkenende zijn werk kan afmaken. Hij stelt in zijn advies dat "voltooiing van de hervormingsagenda van het gestruikelde kabinet" noodzakelijk is. De vervroegde verkiezingen komen wat de SGP betreft uiterlijk in januari.