BREDA/DEN HAAG - D66 moet nu zijn standpunt tegenover het kabinet bepalen. Dat vinden twee voorzitters van Kamercentrales van de VVD. "Een kat in het nauw maakt rare sprongen", meent Floris Wijsenbeek van de Kamercentrale Den Haag. "Het zijn stuiptrekkingen van D66", aldus zijn collega in Noord-Brabant, Peter Neeb.

Beiden vinden dat Rita Verdonk kan aanblijven als minister van Vreemdelingenzaken en Integratie. "De meerderheid van de Tweede Kamer heeft immers een motie van wantrouwen tegen haar verworpen. Het wordt echter anders, als Verdonk zelf zou besluiten op te stappen, maar die indruk maakte ze woensdagavond niet", aldus Wijsenbeek.

Nuchter

Neeb roept zijn partij op "de kop nuchter te houden". Hij verwijt D66 dat het zo "hijgerig" optreedt. Wijsenbeek meent dat na het optreden van de Kamerfractie nu eerst de D66-ministers (Brinkhorst en Pechtold) moeten duidelijk maken of zij in het kabinet blijven. Als zij aanblijven, zal de fractie van die partij in de Tweede Kamer een keuze moeten maken: het vertrouwen in het gehele kabinet opzeggen of het vertrouwen in Verdonk herstellen.

Voorzitter Hans Hagendijk van de Kamercentrale Overijssel wil niet op de politieke ontwikkelingen reageren. "De voorzitters zijn vooral bestuurlijk actief. Ik wacht rustig af en doe geen politieke uitspraken", zei Hagendijk.

Spoedoverleg

Balkenende heeft donderdagmorgen spoedoverleg gevoerd met de VVD-fractieleiding Willibrord van Beek en Mark Rutte. Na afloop van het overleg wilden de VVD'ers geen mededelingen doen over hetgeen besproken is.

Het spoedoverleg vond plaats kort voordat de CDA-bewindslieden bijeenkwamen voor vooroverleg. De CDA-bewindslieden zijn hiervoor inmiddels bijeen op het ministerie van Algemene Zaken. Met Balkenende bespreken zij de crisissituatie die na het nachtelijke debat ontstond.

Voorafgaand aan het overleg wilde geen van de bewindslieden ingaan op de gerezen kwestie. Eerst willen zij van de premier horen hoe de zaken ervoor staan. Vicefractievoorzitter Gerda Verburg van het CDA die ook bij het overleg is aangeschoven, zei het goed te vinden dat iedereen een paar uur heeft kunnen slapen "voordat een definitieve beslissing" genomen wordt. Het marathondebat in de Tweede Kamer duurde tot donderdagochtend vroeg.

Ook de VVD-bewindslieden komen rond deze tijd voor vooroverleg bijeen. Het gehele kabinet bespreekt daarna de crisissituatie. Vervolgens zal Balkenende de Tweede Kamer inlichten over het standpunt van het kabinet.