AMSTERDAM - De Nederlandsche Bank (DNB) was ervan op de hoogte dat de Amerikaanse inlichtingendienst CIA al bijna vijf jaar het internationale betalingsverkeer volgt en daarbij toegang heeft tot een centraal bestand van internationale financiële overboekingen. Dat liet een woordvoerder van de toezichthouder van de Nederlandse banken zaterdag weten.

Diverse Amerikaanse kranten meldden vrijdag dat de regering-Bush kort na de aanslagen van 11 september 2001 in New York en Washington een project in gang zette dat tot doel had het internationale betalingsverkeer nauwlettend te volgen. Het project maakte deel uit van de strijd van de Amerikanen tegen het internationaal terrorisme. Het zou onder meer hebben geleid tot de aanhouding van een belangrijk Al-Qaeda-lid in Zuidoost-Azië.

Superdatabank

De Amerikaanse inlichtingendienst maakt voor zijn informatie gebruik van de in Brussel gevestigde internationale organisatie Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication (SWIFT). Deze 'superdatabank' registreert dagelijks miljoenen internationale transacties. Bijna 8000 financiële instellingen uit ruim tweehonderd landen zijn bij SWIFT aangesloten.

De rol van DNB als toezichthouder van SWIFT reikt minder ver dan haar rol als toezichthouder op het Nederlandse bankwezen. Meer in het algemeen stelt de woordvoerder van DNB dat het toezicht bij SWIFT is gericht op "het naleven van normen met betrekking tot bedrijfszekerheid en veiligheid".

Meewerken

De topman van SWIFT, Leonard Schrank, zegt dat zijn organisatie niet anders kon dan meewerken aan dwingende dagvaardingen van het Amerikaanse ministerie van Financiën eind 2001. "SWIFT neemt zijn rol als de belangrijke basis voor het internationale financiële systeem erg serieus en werkt mee met autoriteiten om illegaal gebruik van het internationale financiële systeem te voorkomen. Waar vereist, moet SWIFT voldoen aan geldige dagvaardingen", aldus Schrank in een verklaring op de website van zijn organisatie.

De topman zegt dat het Amerikaanse ministerie na de aanslagen een "gelimiteerd aantal gegevens" opeiste. SWIFT heeft daarna onderhandeld over de reikwijdte van en het toezicht op de gegevens. "SWIFT heeft duidelijke waarborgen en verzekeringen gekregen over het doel en de vertrouwelijkheid van en de controle op deze beperkte hoeveelheid gegevens die in de dagvaarding waren opgeëist".

Onafhankelijke accountants hebben SWIFT bevestigd dat de VS die toezeggingen nakwam. Schrank zegt ook het toezichtscomité van SWIFT te hebben geïnformeerd. Dat comité bestaat uit de centrale banken van de tien grootste economieën in de wereld.