DEN HAAG - De criminaliteit in Nederland daalt. Het Openbaar Ministerie (OM) heeft vorig jaar voor het eerst sinds jaren minder misdrijven hoeven te onderzoeken. Het aantal zaken is in vergelijking met 2004 met 3 procent gedaald tot 264.200.

Het OM meldde dit donderdag in het Jaarbericht 2005. Naast de afname van het aantal onderzoeken naar misdrijven geven ook het aangiftecijfer en slachtofferenquêtes de dalende trend van criminaliteit aan.

Justitie stelt echter twee uitzonderingen op deze tendens vast. Het aantal geweldsdelicten bleef vorig jaar gestaag stijgen. Ook groeit de jeugdcriminaliteit nog steeds, zegt het OM.

Veelplegers

Justitie concludeert "voorzichtig" in het Jaarbericht 2005 dat de investeringen die de afgelopen jaren in het terugdringen van criminaliteit zijn gedaan, nu hun vruchten afwerpen. De consequente aanpak van veel- en meerplegers heeft onder meer aan de veiligheid van de samenleving bijgedragen, meent het OM.

Aandacht

Dat het geweld in het algemeen in Nederland blijft toenemen, komt volgens wetenschappelijk onderzoek vooral door de grotere maatschappelijke aandacht voor dit verschijnsel. Het jaarbericht:

"Uit slachtofferenquêtes blijkt in ieder geval niet dat de samenleving over de hele linie aantoonbaar gewelddadiger is geworden."

Jeugdzaken

De nog steeds groeiende jeugdcriminaliteit is deze jaren een van de prioriteiten van het OM. Afgelopen jaar steeg het aantal jeugdzaken opnieuw. Dit keer met 6 procent, naar 35.000. De afgelopen vijf jaar groeide deze categorie zelfs met 30 procent.

Prestatie

De bestrijding hiervan is inmiddels ook opgenomen in de prestatiecontracten van de politie. Volgens justitie worden in antwoord op deze ontwikkeling steeds meer initiatieven ondernomen om door vroegtijdig ingrijpen te voorkomen dat jongeren op het criminele pad belanden.

Rechter

De totale daling van de criminaliteit vorig jaar verklaart het OM dus gedeeltelijk door de aanpak van veelplegers. Justitie heeft in 2005 veelvuldig gebruik gemaakt van de nieuwe mogelijkheid om de rechter te vragen dat een veelpleger wordt geplaatst in een gevangenis voor stelselmatige daders (ISD). Dat verzoek werd vervolgens 350 keer gehonoreerd.

"Dit betekent niet alleen dat de veelpleger voor maximaal twee jaar van straat is, maar ook dat tijdens de detentie kan worden gezocht naar een aanpak op maat om herhaling in de toekomst te voorkomen."

Het aantal volwassenen dat een gevangenisstraf kreeg, is in 2005 voor het tweede achtereenvolgende jaar over de hele linie gedaald met 13 procent. "Dit houdt mogelijk verband met het feit dat de daling van de criminaliteit zich ook bij de ernstige delicten manifesteert", denkt het OM. De rechters legden in 2005 in totaal 15.950 jaren cel op.