WASHINGTON - Na de historische nederlaag in de tussentijdse verkiezingen voor het Amerikaanse Congres hebben de Democraten amper de tijd hun wonden te likken. Het uitwerken van een strategie voor de presidentsverkiezingen van 2004 belooft een zware klus te worden. Bovendien lijkt er op dit moment geen kandidaat voorhanden te zijn, die met een redelijke kans op succes tegen George W. Bush in het strijdperk kan treden.

De 61-jarige Richard Gephardt gold als een van de belangrijkste kandidaten om het tegen Bush op te nemen. Maar tal van politici in Washington menen dat een streep door zijn naam kan worden gezet, nu Gephardt donderdagavond heeft bekendgemaakt dat hij terugtreedt als leider van de Democraten in het Huis van Afgevaardigden. "Een historisch verlies in het Huis is niet de beste manier om je als de nieuwe president te presenteren'', aldus een vooraanstaande Democratische partijstrateeg donderdag in The New York Times.

'Grand Old Party'

Gephardt slaagde er bij de verkiezingen van dinsdag niet in de Democraten aan een meerderheid in het Huis van Afgevaardigden te helpen. Integendeel zelfs, de Republikeinen wonnen enkele zetels en hebben nu in het Huis een riante meerderheid. Tot overmaat van ramp heroverde de 'Grand Old Party' in de Senaat enkele zetels op de Democraten, waardoor de Republikeinen ook daar nu de grootste partij zijn.

Verscheidene Democratische leiders menen dat de partij een fout heeft gemaakt door niet met Bush de confrontatie te zoeken over diens plannen voor belastingverlaging. Ook vinden ze dat dat de Democraten een verkeerde inschatting hebben gemaakt door in te stemmen met het Irak-beleid van de president.

'We zijn Bush niet'

Dick Harpootlian, voorzitter van de Democraten in South Carolina zei dat de partij op landelijk niveau niet duidelijk heeft gemaakt waarvoor zij staat. "We hebben dit jaar geen andere boodschap dan dat we Bush niet zijn'', aldus Harpootlian tegen The New York Times. "Maar raad eens? Tachtig procent van de mensen mag Bush graag.''

Stoutmoedig

Al Gore, de verliezende uitdager van Bush in de presidentsverkiezingen van 2000, zei tegen de Amerikaanse nieuwszender ABC dat de Democraten meer aandacht moeten hebben voor de dagelijkse economische hoofdbrekens van veel Amerikaanse gezinnen. Gore stelde dat de Democraten hun steentje dienen bij te dragen om het land er economisch weer bovenop te helpen. "We moeten de president steunen als de president gelijk heeft'', zei Gore tegen ABC News. "Maar als we denken dat onze benadering benadering beter is, moeten we dat constructieve alternatief op stoutmoedige wijze presenteren.''

Politieke waarnemers verwachten dat Gore in 2004 het opnieuw voor de Democraten tegen Bush wil opnemen. Maar na zijn nederlaag twee jaar geleden en gezien het feit dat de populariteit van Bush sinds 11 september aanzienlijk is toegenomen, geven opiniepeilers Gore niet veel kans.

Senator Joseph Lieberman, in 2000 kandidaat van Gore voor het vice-presidentschap, zou een alternatief kunnen zijn. Lieberman heeft echter te kennen gegeven dat hij opnieuw met Gore in zee gaat als die een gooi doet naar de Democratische nominatie.

Clinton-magie

Ook de namen van de senatoren John Kerry (Massachusetts) en John Edwards (North Carolina) vallen regelmatig. George Stephanopoulos, een naaste medewerker van Clinton tijdens diens verkiezingscampagne in 1992 en later in het Witte Huis, zei tegen ABC News dat de Democratische kandidaten de route naar het presidentschap nog niet hebben uitgestippeld. "De presidentiële kandidaten moeten de Clinton-magie zien te vinden'', stelde Stephanopoulos, die de oud-president omschrijft als iemand die "de gematigde, linkse en conservatieve vleugels binnen de partij aan zich wist te binden.''