DEN HAAG - Staatssecretaris Van der Laan (Cultuur) is naar eigen zeggen 'geschokt en emotioneel' door het plan van VVD, PvdA en SP om de vaste collecties van de Rijksmusea gratis toegankelijk te maken voor publiek. "Ik ben geschokt, met name door de beleving die ze hebben van wat ze aan goed denken te doen, maar wat zoveel schade zal aanrichten", zei ze donderdag in de Tweede Kamer.

Een motie erover raadde ze 'ten stelligste' af. De tegenstanders van de gratis kaartjes denken dat er nauwelijks nieuw publiek wordt aangeboord en dat vooral vast museumpubliek vaker komt. Verder zullen volgens de critici de kosten toenemen, terwijl daar te weinig tegenover zal staan. "U doet de musea echt iets heel ergs aan!", klaagde de staatssecretaris.

Verliezers

"Dit plan kent alleen verliezers, het hele veld is tegen. En u blijft volhouden!", beet Van der Laan de Kamer toe. "Ik word er emotioneel over!" Ze verweet de initiatiefnemers dat ze de musea de kans ontnemen om te investeren. En met bijzondere activiteiten bereiken ze volgens de bewindsvrouw juist wel nieuw publiek, zoals jongeren en allochtonen. Dat is bij bepaalde evenementen wel gebleken, vindt ze. De jongeren willen dan best betalen, aldus Van der Laan, ze hebben immers ook wel 7 euro over voor een film.

Volgens de voorstanders, Nijs (VVD), Leerdam (PvdA) en Vergeer (SP), ziet de bewindsvrouw het verkeerd. De musea worden geprikkeld om extra aantrekkelijke dingen te doen waar ze wel geld voor mogen vragen. Volgens Leerdam is ook bij gratis musea in Rotterdam gebleken dat er wel degelijk nieuwe mensen kwamen, onder wie ouderen. "Het gaat ons niet alleen om allochtonen en jongeren. We willen iedereen!", zei Leerdam.

De staatssecretaris reserveert gelden om flexibel in te zetten. Musea kunnen geld krijgen als ze een goed plan hebben. Die gelden zijn volgens de politici genoeg om een in moeilijkheden komend museum te helpen. En er is nog tijd genoeg om die knelpunten vast te stellen, want de gratis toegang voor de vaste collecties van de Rijksmusea moet pas ingaan in 2008, tegelijk met de nieuwe Kunstenplanperiode. Dinsdag wordt erover gestemd.