DEN HAAG - Radicale moslims krijgen in Nederland in rap tempo meer invloed onder gematigde geloofsgenoten. Ze verspreiden hun ideeën steeds vaker via internet en lezingen in het land en nemen bovendien gematigde moskeeën over. De ministers Piet Hein Donner (Justitie) en Johan Remkes (Binnenlandse Zaken) noemen deze ideologische beïnvloeding een "zorgelijke ontwikkeling".

In de vierde voortgangsrapportage terrorismebestrijding, die ze woensdag naar de Tweede Kamer hebben gestuurd, constateren ze dat vooral het salafisme in een aantal moskeeën oprukt. Dat is een radicale stroming die terug wil naar de 'zuivere" islam van de begintijd. Aanhangers bedienen zich volgens de ministers van antiwesterse retoriek en keren zich tegen integratie.

Lezingen

Vanuit de belangrijkste salafistische centra in ons land wordt actief geprobeerd moskeeën elders ideologisch te beïnvloeden. Zo houden salafistische predikers overal lezingen in het Nederlands, vooral gericht op moslimjongeren die meer over de islam willen weten. Daardoor ontstaat het risico dat die ook radicaliseren. Ook is het aantal Nederlandstalige websites met een radicale inslag toegenomen.

De dreiging die van deze vormen van beïnvloeding uitgaat, wordt enigszins getemperd door een toenemende bereidheid vanuit de moslimgemeenschap om de problemen van radicalisering en rekrutering te onderkennen en tegen te gaan. Diverse gematigde moskeeën vinden het steeds belangrijker dat hun imams Nederlands spreken, zodat ze inhoudelijk een tegengeluid kunnen laten horen. Ook steeds meer gemeenten pakken radicalisering aan.

Alertheid

Het aantal meldingen over mogelijke radicalisering onder personeel van de krijgsmacht neemt geleidelijk toe, aldus de ministers. Ook zijn er aanwijzingen dat defensiepersoneel in contact staat met radicale groepen en instanties, zoals islamitische stichtingen en moskeeën. Of er echt sprake is van meer radicalisering bij defensie, is de vraag. De signalering ervan kan volgens de ministers ook het gevolg zijn van toenemende alertheid binnen de krijgsmacht.

De kans op een terroristische aanslag in Nederland is nog altijd reëel, constateert de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTb) op basis van een analyse van de meest relevante ontwikkelingen in binnen- en buitenland. Naar verwachting zal die "substantiële dreiging' niet snel veranderen. Terreurnetwerken in ons land oriënteren zich momenteel sterker internationaal dan voorheen door de spanningen in Irak en Afghanistan.

Misbruiken

Nederland blijft internationaal aantrekkelijk als potentieel terroristisch doelwit. Zo kunnen radicale moslims in het buitenland controversiële debatten of artistieke uitingen over de islam in ons land misbruiken om actie tegen Nederland te ondernemen.

De aankondiging van het vroegere VVD-Tweede Kamerlid Ayaan Hirsi Ali om een vervolg te maken op Submission, haar omstreden film over de islam, is nu al voor diverse kringen in de Arabische wereld en Iran aanleiding om de blik op Nederland te richten als potentieel doelwit van protestacties.

Interventie-eenheid

Uit de voortgangsrapportage blijkt ook dat binnenkort de speciale interventie-eenheid, die moet optreden bij acuut terroristisch gevaar, aan de slag kan. De oprichting van de nieuwe dienst dreigde eerder dit jaar wegens geldgebrek te stranden. Maar de betrokken ministers hebben inmiddels financiële overeenstemming bereikt, zodat de eenheid alsnog kan worden gevormd.

Volgens een woordvoerder is er 17 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de Dienst Speciale Interventies (DSI), die onder het Korps landelijke politiediensten (KLPD) zal vallen. Aanvankelijk was het de bedoeling dat de eenheid er begin dit jaar al zou zijn.

Hofstadgroep

Aanleiding voor de oprichting van de DSI is de arrestatie eind 2004 van twee leden van de Hofstadgroep in Den Haag. Speciale eenheden hadden destijds een hele dag nodig om ze veilig in te kunnen rekenen. Om dit soort heikele situaties voortaan te voorkomen, zijn er met de DSI voor het eerst politietaken samengevoegd met defensiewerkzaamheden.