DEN HAAG - Mark Rutte, de nieuwe lijsttrekker van de VVD, stapt nog deze maand op als staatssecretaris van Onderwijs om fractievoorzitter in de Tweede Kamer te worden. Wie hem gaat opvolgen als staatssecretaris is nog onbekend, maar ingewijden in de VVD zeiden donderdag te verwachten dat dat iemand van buiten de fractie wordt.

Rutte vertrekt pas bij Onderwijs als hij de leerrechtenwet in de Tweede Kamer heeft behandeld. Die staat voor komende week op de Kameragenda. Als Kamerlid zal hij waarschijnlijk de plaats innemen van Ruud Luchtenveld, die in de loop van juni wethouder in Amersfoort wordt.

Luchtenveld verlaat de Tweede Kamer pas als hij een initiatiefwet in de Eerste Kamer heeft verdedigd over het beboeten van te trage overheidsorganen. Deze wet staat voor 15 juni op de senaatsagenda.

Koffie

Rutte zelf, die na zijn onverwachte winst bij de lijsttrekkersverkiezing donderdagochtend op de koffie ging bij de VVD-fractie, wilde nog niet op zijn overstap vooruitlopen. "We hebben de tijd om daarover te beslissen."

Maar volgens een VVD-bron zou Rutte snel in de Kamer willen beginnen omdat hij anders in zijn dubbelfunctie als partijleider en staatssecretaris in een "spagaat" kan komen te zitten.

Ruil

Hoewel de nieuwe staatssecretaris van Onderwijs waarschijnlijk niet uit de Kamerfractie komt, sluiten betrokkenen dat ook niet helemaal uit. Zo hoort een ingewikkelde ruil, waarbij staatssecretaris Atzo Nicolaï (Europese Zaken) naar Onderwijs zou gaan en Kamerlid Hans van Baalen Nicolaï zou opvolgen, tot de mogelijkheden. Van Baalen zei donderdag desgevraagd niets van een dergelijk scenario te weten.

In 2004 vond bij de VVD een soortgelijke stoelendans plaats. Rutte (destijds staatssecretaris van Sociale Zaken) volgde toen de afgetreden staatssecretaris Annette Nijs bij Onderwijs op, terwijl Henk van Hoof op Sociale Zaken aan de slag ging.

Zorgvuldig

Ingewijden gaan ervan uit dat de naam van de nieuwe staatssecretaris van Onderwijs op zijn vroegst in de tweede helft van volgende week bekend wordt. Rutte, vicepremier Gerrit Zalm en partijvoorzitter Jan van Zanen willen zorgvuldig te werk gaan. "Zoveel haast is er ook weer niet", aldus een bron.