AMSTERDAM - Mark Rutte wordt de lijsttrekker van de VVD bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer. De leden van de VVD kozen hem met 51 procent van de stemmen. Zijn belangrijkste rivaal, Rita Verdonk, kreeg 46 procent achter zich.

Bekijk video: Modem/ Breedband

Zij beloofde nu "pal achter" Rutte te gaan staan om "samen op te trekken om van de VVD de grootste partij te maken". Jelleke Veenendaal, de derde kandidaat, veroverde 803, of wel 3 procent, van de stemmen.


Leden van de VVD kozen Rutte met 51 procent van de stemmen

Het was voor het eerst dat de leden van de VVD rechtstreeks hun lijsttrekker konden kiezen. Dat deden ze tot medio vorige week thuis in hun stoel. Ongeveer 74 procent van de bijna 40.000 leden bracht een stem uit.

Campagne

De campagne om het lijsttrekkerschap was onverwacht fel. Afgelopen zaterdag zouden partijvoorzitter Jan van Zanen, fractieleider Willibrord van Beek en de kandidaten Rutte en Verdonk de afspraak hebben gemaakt om na de uitslag eenheid uit te stralen.

Nu Rutte lijsttrekker wordt, zal hij Van Beek opvolgen als fractieleider. Dat gebeurt pas na de zomer, omdat Rutte als staatssecretaris van Onderwijs eerst een wetsvoorstel over leerrechten in het hoger onderwijs door de Kamer wil loodsen.

Rutte ontkende dat er in de VVD twee stromingen zouden bestaan en hij vreest niet dat de rechtstreekse verkiezing schade heeft aangericht in de partij. "Rita en ik hebben dezelfde opvatting over het liberalisme," aldus Rutte. Hij zei in zijn overwinningstoespraak "te blijven strijden tegen het beeld dat de VVD er alleen is voor de mensen die het al goed hebben". Rutte wil zich niet alleen sterk maken voor meer welvaart, veiligheid en gezonde overheidsfinanciën, maar ook voor zaken waarop "links een vermeend monopolie heeft": zorg, onderwijs en milieu.

Balkenende feliciteert Rutte

Premier Jan Peter Balkenende feliciteerde Rutte met diens overwinning en hij gaat ervan uit, dat de VVD nu blijft meewerken aan het "tot een succes maken van het beleid van het kabinet."

PvdA-leider Wouter Bos zei benieuwd te zijn wat de koers wordt van de VVD met Rutte aan het roer. Tijdens de campagne om lijsttrekker te worden, ging het vooral om het verschil in stijl tussen Verdonk en Rutte, aldus Bos. Volgens hem blijft de VVD ook onder Rutte een partij "voor grote bedrijven en hoge inkomens."

CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen verwacht van de VVD onder Rutte geen radicale koerswijziging. Hij zei uit te zien naar de samenwerking met de nieuwe VVD-leider en hoopt met Rutte als fractieleider van de VVD in de Tweede Kamer "de komende tijd te gaan oogsten met het beleid van het kabinet." Lousewies van der Laan, de fractievoorzitter van D66, wenste Rutte succes "bij het weer tot een eenheid smeden van zijn partij."

Verwachte zetels

Volgens een peiling in opdracht van de NOS gaat de verkiezing van Mark Rutte als partijleider de VVD in de Tweede Kamer vijf zetels kosten.

VVD-minister Zalm van Financiën, tevens vicepremier, zei in een reactie dat Rutte en Verdonk als de nummer één en twee op de kandidatenlijst voor de verkiezingen van de Tweede Kamer "een mooie tandem" kunnen vormen voor de volgende verkiezingen. Zalm wilde niet zeggen op wie hij gestemd heeft.

Voorkeuren

De meningen binnen de VVD over de gewenste lijsttrekker verschilden tot in het kabinet. Minister Sybilla Dekker (Vrom) stemde op Verdonk, terwijl minister Hoogervorst (Volksgezondheid) al voor de uitslag liet weten dat zijn voorkeur uitging naar Rutte.

Voorzitter Weisglas van de Tweede Kamer zette eerder Rutte neer als "het broertje van Wouter Bos". Ed Nijpels, commissaris van de koningin in Friesland, noemde Verdonk een "brokkenpiloot" en toonde zich dan ook verheugd met de verkiezing van Rutte.