JAKARTA - Het dodental op het Indonesische eiland Java, dat zaterdagochtend werd getroffen door een krachtige aardbeving, is maandag opgelopen tot ten minste 5136. Vooral het gebied rond de stad Bantul is zwaar getroffen. Daar kwam ook een Nederlander om het leven. Gevreesd wordt dat het totale aantal doden richting de 10.000 gaat.

Bekijk video: Modem/ Breedband

De Indonesische regering riep zondag de noodtoestand uit voor het getroffen gebied op Midden-Java. De noodtoestand moet het gedurende drie maanden mogelijk maken om sneller en efficiënter hulp te bieden aan de naar schatting 200.000 ontheemden.

De hulpverlening kwam zondag maar moeizaam op gang door de niet aflatende regen en de honderden naschokken. Mogelijk liggen onder de verwoeste huizen in Bantul en de eveneens zwaar getroffen stad Yogyakarta nog duizenden slachtoffers. Volgens hulpverleners is de kans klein dat er nog overlevenden worden gevonden.

Rode Kruis

Tienduizenden overlevenden overnachtten in de nacht van zondag op maandag opnieuw in de buitenlucht of in lekkende tentjes op straat of in rijstvelden. Het Internationale Rode Kruis en de internationale hulporganisatie Oxfam voeren tenten aan.

Volgens het Rode Kruis is er ruim 7,6 miljoen euro nodig voor de eerste noodhulp. De Nederlandse regering heeft een miljoen euro uitgetrokken voor de slachtoffers op Java. Ook andere landen en organisaties hebben steun toegezegd, waaronder de Verenigde Staten en de Europese Unie.

De Indonesische regering verwacht dat de hulpoperatie gemakkelijker zal zijn dan die na de tsunami van december 2004.

Infrastructuur

Weinig wegen zijn beschadigd en de belangrijkste luchthaven in het gebied, die bij Yogyakarta, is maandag heropend voor alle luchtverkeer. Daar arriveerde maandag het eerste vliegtuig van de Verenigde Naties met aan boord vooral tenten, water en medische hulpmiddelen.

In het rampgebied is vooral een tekort aan artsen en medische voorzieningen. In verband met de dreigende uitbarsting van de vulkaan Merapi in dezelfde regio waren al veel medische hulpverleners in Midden-Java aanwezig, maar de ziekenhuizen kunnen de enorme stroom gewonden desondanks nauwelijks verwerken. Ook vanuit Atjeh, dat anderhalf jaar geleden werd getroffen door de verwoestende zeebeving, schiet medisch personeel te hulp.

Botbreuken

Honderden gewonden, van wie de meesten botbreuken hebben opgelopen, moeten bij gebrek aan ziekenhuisbedden in de openlucht worden behandeld. Zij liggen op zeiltjes, matjes en zelfs stapeltjes kranten. Veel slachtoffers hebben niets meer gegeten sinds het natuurgeweld zaterdagochtend vroeg toesloeg.

Artsen zonder Grenzen heeft medische teams naar het gebied rond Yogyakarta gestuurd. Noorwegen heeft een medisch team gestuurd dat een veldhospitaal moet gaan opzetten. Ook de VS, China, Australië en veel Aziatische buurstaten hebben Indonesië geneeskundige hulp aangeboden voor de slachtoffers.

Beving

Het epicentrum van de beving, die zaterdag plaatshad rond 01.00 uur Nederlandse tijd, lag volgens de website van de Amerikaanse geologische dienst USGS dicht voor de kust op een diepte van 17,1 kilometer onder de zeebodem.

De aardbeving, die volgens de USGS een kracht had van 6,3 op de schaal van Richter, heeft beperkte schade aangericht aan het wereldberoemde monument Borubudur, het grootste boeddhistische complex ter wereld. Ook het nabij gelegen hindoeïstische complex Prambanan liep schade op.