WENEN - Europa neemt een jaar extra de tijd om na te denken over de vraag hoe de 25 lidstaten bestuurlijk verder moeten na de verwerping van de EU-grondwet in Nederland en Frankrijk vorig jaar.

Daarna moeten de lidstaten van half 2007 tot en met de Europese verkiezingen in het voorjaar van 2009 werken aan een nieuw Europees verdrag, dat de EU kan voorbereiden op een verdere uitbreiding op de veel langere termijn. Eventueel zou Kroatië rond 2009 als enige nog toe kunnen treden.

Dat heeft minister Ben Bot van Buitenlandse Zaken zaterdagavond meegedeeld na speciaal overleg over de grondwet met zijn Europese collega's, in het klooster Neuburg bij Wenen. Wat Bot betreft mag de nieuwe tekst over de bestuurlijke organisatie van de EU, die in 2009 op tafel moet liggen, geen grondwet meer heten.

Zinvol

"Ik denk dat het niet zinvol is verder over grondwetten te praten", zei de minister. "We zullen in Nederland de Europese grondwet ook niet opnieuw aan de bevolking voorleggen." Bot erkende zaterdag wel dat een nieuw verdrag of tekst nodig is om de EU soepeler te laten functioneren.

Voorzitter van het EU-overleg in Wenen, de Oostenrijkse minister van Buitenlandse Zaken Ursula Plassnik zei dat "niet de naam, maar de inhoud belangrijk is". Voorzitter José-Manual Barroso van de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de EU, hecht wel aan het woord grondwet. "Die geeft namelijk goed weer welke gezamenlijke doelen we in de EU nastreven. Als iemand echter een beter idee heeft, is het voor mij ook goed."

Bot stelde verder dat we "in Nederland de Europese grondwet ook niet opnieuw aan de bevolking voorleggen". "Je kunt een schoolmeester een klas niet vragen een examen een tweede keer te laten doen." Bot erkende zaterdag wel dat een nieuw verdrag of tekst nodig is om de EU soepeler te laten functioneren.

Bot stond zaterdag onder enige druk van collega's uit lidstaten die de grondwet wel hebben goedgekeurd. Volgens de CDA-bewindsman zullen die landen, waaronder Spanje, de druk op Nederland en Frankrijk verder willen opvoeren door in de tussentijd nog zo veel mogelijk landen de grondwet goed te laten keuren. "Deze landen zullen ook zo veel mogelijk aspecten uit de grondwet in een nieuw verdrag op willen nemen."

Signaal

In de tussentijd moet de EU volgens Bot veel werk maken van concrete projecten op het gebied van samenwerking tussen de politiediensten, justitie, energie en werkgelegenheid "om de burgers een signaal te geven dat de EU er wel degelijk toe doet".

Beter af

"Uit onderzoeken is gebleken dat een aanzienlijk deel van de Nederlanders denkt zonder de EU beter af te zijn. Dat is een foute ontwikkeling", meent de bewindsman. "Als je het als Nederland alleen op moet nemen tegen nieuwe kolossen als China of India, kun je het wel vergeten"

De Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de EU, moet nu duidelijke voorstellen uitwerken voor projecten waarop Europa snel vooruitgang kan boeken. Bot wees daarbij op de plannen van de commissie om de hoge kosten voor het meeliften op mobiele telefoonnetwerken in het buitenland aan te pakken. "Daar zien de burgers het voordeel van de EU in de praktijk."

Bereidheid

Bot wil niet dat de EU zich verliest in een discussie over de vraag of voor bepaalde samenwerkingsprojecten eerst het besluit moet vallen of daarover bij meerderheid gestemd moet worden of dat veto's behouden moeten blijven. "Ik denk dat voor duidelijk zichtbare zaken waarbij we vooruitgang kunnen boeken, de bereidheid tot samenwerking er helemaal is."