AMSTERDAM - Lousewies van der Laan wil lijsttrekker van D66 worden. De fractievoorzitter van de kleinste regeringspartij heeft dat dinsdag bekendgemaakt tijdens een partijbijeenkomst in Amsterdam. "Van een D66 dat onconventioneel is, onafhankelijk en eerlijk, wil ik graag de partijleider zijn", aldus Van der Laan.

Bekijk video: Modem/ Breedband

Haar belangrijkste concurrent wordt minister Alexander Pechtold (Bestuurlijke Vernieuwing). Het D66-congres bepaalt op 24 juni wie de nieuwe lijsttrekker wordt. Dat Van der Laan zich kandidaat wilde stellen was al maanden een publiek geheim. Ze had het eigenlijk vorige week officieel naar buiten willen brengen, maar stelde dat wegens de Hirsi Ali-affaire een week uit.

Ambitieus

Keihard oordeelde ze de afgelopen weken over het optreden van haar partij D66: ongeloofwaardig en het rapportcijfer niet meer dan een 4. Als ze de nieuwe lijsttrekker wordt, kan Lousewies van der Laan het allemaal beter gaan doen.

De 40-jarige Van der Laan werd dit voorjaar na het opstappen van van Boris Dittrich vanwege het rampzalig verlopen Uruzgan-debat voorzitter van de fractie van zes D66-Kamerleden. Sindsdien was de vraag opportuun of ze ook de partij zou willen leiden. D66-minister Alexander Pechtold meldde zich eerder deze maand als kandidaat-lijsttrekker, dinsdag volgde Van der Laan zijn voorbeeld.

Van der Laan groeide op in de Verenigde Staten, in Duitsland en in België en kwam pas op haar achttiende echt in Nederland wonen, toen ze internationaal en Europees recht ging studeren in Leiden.

Voorkeurstemmen

Daarna ging het snel met haar carrière. Ze vertrok na haar studie naar Brussel om te werken voor de Europese Commissie. Ze was onder meer woordvoerder van eurocommissaris Hans van den Broek. In 1999 werd ze gekozen in het Europees Parlement. In januari 2003 kwam ze terug naar Nederland en werd Tweede Kamerlid. Ze haalde in een klap 57.000 voorkeursstemmen, maar liet het fractievoorzitterschap vervolgens aan Boris Dittrich omdat eerst nog te leren in de Kamer.

Haar ambities stak Van der Laan, inmiddels moeder geworden van een zoontje met de naam Helix, nooit onder stoelen of banken. Vorig jaar mei zei ze nog dat ze de eerste vrouwelijke voorzitter van de Europese Commissie wil worden. Slechter dan "meneer Barroso" zal het niet worden, aldus de eigenzinnige carrièremaakster.

Na het aftreden van Dittrich baarde Van der Laan vooral opzien met harde kritiek op haar eigen partij en op de regeringscoalitie onder leiding van premier Balkenende. Eind april zei Van der Laan dat ze in een volgend kabinet niet weer met het CDA wil regeren. Ze hekelde de "ouderwetse bekrompenheid" van het huidige kabinet.

Dogma's

"Ik snak ernaar verlost te worden van christendemocratische dogma's", zei ze in Nieuwe Revu. Maar ook over haar eigen fractie was ze keihard. Het resultaat bij de gemeenteraadsverkiezingen heette nog "ronduit pet", vervolgens noemde ze het optreden in de Uruzgan-affaire onwaardig.

D66 is "een gewone Haagse partij geworden", zei ze ook, met een rapportcijfer niet hoger dan een 4. Op het laatste partijcongres, enkele weken terug, was ze een stuk milder. "D66 is de enige linkse partij die durft te hervormen."

Niemand twijfelde er op dat moment nog aan Van der Laan zich kandidaat zou stellen voor het lijsttrekkerschap van haar partij. Dinsdag heeft ze het eindelijk ook openlijk gezegd.

Reactie Pechtold

Pechtold zei dinsdagavond desgevraagd blij te zijn met de kandidatuur van Van der Laan. "Nu hebben de leden iets te kiezen. Lousewies en ik zullen laten zien dat het ook anders kan dan bij de VVD." Pechtold gaat ervan uit dat hij als winnaar uit de bus komt. "Je stelt je kandidaat omdat je denkt dat jouw ideeën datgene zijn waaraan de partij behoefte heeft."

Het D66-congres beslist op 24 juni wie de nieuwe lijsttrekker wordt. Naast Van der Laan en Pechtold zullen er volgens partijbronnen nog vijf andere kandidaten aan de verkiezingen meedoen.