AMSTERDAM - Volkert van der G. gaat voor een onderzoek naar zijn geestvermogens naar het Pieter Baan Centrum (PBC) in Utrecht. Dat heeft de rechtbank in Amsterdam maandag bepaald. De zaak is daardoor voor onbepaalde tijd, maximaal negentig dagen, aangehouden.

Volgens de rechtbank geeft een onderzoek in het PBC de meeste inzicht in de geestvermogens van Van der G., die wordt verdacht van de moord op Pim Fortuyn. Het Openbaar Ministerie (OM) sprak zich maandagochtend uit tegen een opname in het PBC, omdat dat de zaak ernstig zou vertragen.

Geen tijdswinst

Een deskundige van de Forensisch Psychiatrische Dienst (FPD) gaf maandag voor de rechtbank aan dat een ambulant psychiatrisch onderzoek door een aantal deskundigen tien tot twaalf weken in beslag zou nemen. Volgens de rechtbank valt het argument van tijdswinst daardoor weg. Bovendien biedt het PBC ook meer mogelijkheden tot observatie.

De rechtbank wil dat Van der G. nog voor het einde van het jaar wordt opgenomen. Het PBC heeft al eerder aangegeven pas in de eerste week van januari plaats voor hem te hebben.

Een opname duurt ongeveer zeven weken. Daarna duurt het een paar weken voordat er een onderzoeksrapport ligt dat vervolgens ook nog moet worden bestudeerd door het OM en de advocaten van Van der G.

'Geen opname'

Het Openbaar Ministerie liet maandag eerder weten een opname van Van der G. in het Pieter Baan Centrum (PBC) "niet aanvaardbaar" te vinden. Van der G. zou daar psychiatrisch onderzocht kunnen worden. Hij heeft zich onlangs bereid verklaard aan zo'n onderzoek te willen meewerken.

Officier van justitie J. Plooy zei maandagochtend in het extra beveiligde gerechtsgebouw in Amsterdam-Osdorp dat opname in het PBC de inhoudelijke behandeling van de rechtszaak vertraagt. Die zou dan pas eind maart kunnen plaatsvinden en dat is voor het OM geen optie. "Wij willen zo spoedig mogelijk een psychiatrisch onderzoek door drie deskundigen zodat de zaak in januari voor de rechter kan komen", aldus Plooy.

Niet geschikt

Volgens de officier is opname van Van der G. in het PBC ook niet zo geschikt, omdat het onderzoek daar voor een deel bestaat uit groepsobservatie. Plooy vreest voor de veiligheid van de verdachte en vindt bovendien dat Van der G. "een betrekkelijk solistisch ingesteld persoon is waardoor groepsonderzoek weinig meerwaarde kan hebben".

Plooy haalde uit naar de verdediging, omdat zij een spoedige afwikkeling van de rechtszaak traineert. Ook vindt hij dat het verloop van het onderzoek niet afhankelijk mag worden van de grillen van de verdachte.

Sinds de vorige pro-formazitting op 9 augustus heeft het OM 32 getuigen over Van der G. gehoord. Nadere onderzoeken naar de herkomst van het vuurwapen waarmee Fortuyn op 6 mei werd doodgeschoten en het DNA-materiaal dat daarop is gevonden, hebben niks opgeleverd.

Verklaring

Volkerts advocaat, S. Franken, vertelde maandagochtend in zijn betoog dat Van der G., binnenkort een verklaring zal afleggen bij de rechter-commissaris.

Hij wilde nog niet zeggen wanneer het verhoor precies plaatsvindt, maar de afspraken met de rechter-commissaris zijn inmiddels gemaakt. Volgens Franken heeft Van der G. op advies van zijn advocaten tot nu toe nog geen verklaring afgelegd, omdat ze eerst inzicht wilden in de resultaten van het opsporingsonderzoek. Onlangs ontving de verdediging vijf ordners van het Openbaar Ministerie (OM).