ANKARA - De islamitische Partij voor Recht en Ontwikkeling (AKP) heeft zondag een monsterzege behaald bij de parlementsverkiezingen in Turkije. Na het tellen van 87 procent van de stemmen staat de partij van oud-burgemeester Recep Tayyip Erdogan op 34 procent, goed voor 364 van de 550 zetels en dus een absolute meerderheid.

Van de centrumlinkse Republikeinse Volkspartij (CHP) staat ook vast dat zij de kiesdrempel van 10 procent haalt. Na het tellen van procent van de stemmen heeft de CHP 19,2 procent van het electoraat achter zich. Volgens de prognoses komt centrumlinks daardoor uit op ongeveer 190 zetels.

Voor de drie partijen die deel uitmaakten van de coalitie van premier Bulent Ecevit - de Democratisch Linkse Partij (DSP), de Moederlandpartij (ANAP) en de Nationalistische Actiepartij (MHP) - is de kiesdrempel van 10 procent waarschijnlijk te hoog gegrepen. Ook de grootste oppositiegroepering, de Partij van het Juiste Pad (DYP) van Tansu Ciller haalt de kiesdrempel vermoedelijk niet.

Ecevit heeft zijn nederlaag toegegeven. De premier las op een persconferentie een verklaring voor die op de televisie werd uitgezonden. Hij zei dat de nederlaag voor een deel was te wijten aan interne strubbelingen binnen de partij. Een aantal kopstukken van de DLP stapte eerder dit jaar uit de partij. Ecevit zei dat hij niet helemaal gerust is dat de AKP de belofte om geen fundamentalistische koers te volgen zal nakomen.

Opgeëist

AKP-leider Erdogan heeft de overwinning al opgeëist. Hij stelde dat zijn partij regeringsverantwoordelijkheid wil nemen. Hij kan echter zelf geen deel uitmaken van een regering, omdat hij eerder is veroordeeld wegens het aanzetten tot religieuze haat. Het lijdt echter geen twijfel dat hij achter de schermen de rol van sterke man van zijn partij zal spelen.

In een toespraak zondagavond probeerde de AKP-voorman de angst dat hij met Turkije een meer islamitische koers gaat voeren weg te nemen. Hij lonkte nadrukkelijk naar het Westen.

Erdogan liet weten dat hij Turkije aantrekkelijker wil maken voor buitenlandse investeerders en de integratie van de Turkse economie in de wereldeconomie wil bespoedigen. De AKP-leider zei tevens dat hij de politieke wil heeft om het proces van toetreding tot de Europese Unie te versnellen.

De Turkse verkiezingen stonden aanvankelijk voor april 2004 op de agenda, maar ongeveer 41 miljoen kiezers konden vervroegd naar de stembus, omdat de coalitieregering van Ecevit het afgelopen jaar in rap tempo afbrokkelde.

De Turken die in het buitenland wonen, hadden tot en met 3 november de mogelijkheid hun stem uit te brengen. Zij konden dat alleen doen bij een van de stembureaus op de Turkse vliegvelden of bij de Turkse douane. Veel Turken in Nederland vlogen dit weekeinde daarom naar hun vaderland om te gaan stemmen.

Rustig verlopen

Volgens buitenlandse waarnemers zijn de verkiezingen overwegend rustig verlopen. In het zuidoosten, waar veel Koerden wonen, waren strenge veiligheidsmaatregelen genomen. Bij ongeregeldheden in een dorp raakten enkele mensen gewond.