DEN HAAG - Minister Rita Verdonk van Vreemdelingenzaken gaat opnieuw bekijken of het afgetreden Tweede Kamerlid Ayaan Hirsi Ali (VVD) de Nederlandse nationaliteit heeft. De VVD-bewindsvrouw heeft dat in de nacht van dinsdag op woensdag na langdurig getouwtrek toegezegd in een spoeddebat in de Tweede Kamer.

Verdonk werd tot haar stap gedwongen door twee moties van VVD, CDA, D66 en de oppositiefracties PvdA, GroenLinks, SP en ChristenUnie. Daarin werd de minister opgedragen haar conclusie te "heroverwegen" dat Hirsi Ali niet de Nederlandse nationaliteit bezit, omdat ze in 1997 bij de aanvraag van haar paspoort heeft gelogen over haar personalia.

Paspoort

Verdonk had eerder in het debat volgehouden dat ze met het oog op een arrest van de Hoge Raad niet anders kon doen dan concluderen dat Hirsi Ali geen recht heeft op een Nederlands paspoort. Maar onder druk van de Kamer komt ze nu toch op haar standpunt terug.

Pas na lang aandringen was Verdonk bereid toe te geven dat de ruimte er is. De minister heeft maximaal zes weken de tijd voor het uitvoeren van de motie. Lukt het niet om tot een ander besluit over de nationaliteit van Hirsi Ali te komen, dan moet Verdonk zo snel mogelijk proberen haar alsnog te naturaliseren, verlangde de Kamer.

Verdonk

Verdonk kwam dinsdag in grote politieke problemen, nadat ze de Kamer maandag onverwacht had laten weten dat Hirsi Ali niet de Nederlandse nationaliteit heeft. Veel VVD'ers, onder wie vicepremier Gerrit Zalm, waren woedend over de opstelling van Verdonk. De bewindsvrouw, die met staatssecretaris Mark Rutte van Onderwijs is verwikkeld in een felle strijd om het lijsttrekkerschap van de VVD, opereerde in de kwestie-Hirsi Ali met een voor Den Haag ongebruikelijke voortvarendheid. Al binnen twee dagen beantwoordde zij Kamervragen over het onderwerp, terwijl daar een termijn van zes weken voor staat.

Zalm

"Als de immigratiedienst IND altijd met deze snelheid werkt, hebben we binnenkort geen achterstanden meer", merkte Zalm sarcastisch op. VVD-kamerlid Bibi de Vries ging nog verder. Ze zei dat als Hirsi Ali, die al jaren beveiligd moet worden tegen aanslagen, iets overkomt "mensen binnen de VVD bloed aan hun handen hebben".

Balkenende

Ook buiten de VVD bestaat veel verbazing over de snelheid waarmee Verdonk de affaire-Hirsi Ali heeft afgehandeld. Premier Jan Peter Balkenende liet de minister naar zijn Torentje komen voor nadere uitleg.

De nationaliteit van Hirsi Ali werd vorige week donderdag onverwacht nieuws, toen de tv-rubriek Zembla er een uitzending aan wijdde. Hoewel Hirsi Ali al jaren terug in interviews en publicaties had laten weten dat ze in de jaren '90 bij haar komst naar Nederland een deels verzonnen verhaal heeft verteld, groeide de zaak opeens uit tot een rel.

Verdonk verklaarde dinsdag in het Kamerdebat dat ze tot aan de Zembla-uitzending niet precies op de hoogte was van de leugens van Hirsi Ali over haar vluchtverhaal. Die mededeling wekte veel ongeloof bij de Kamer.

Hirsi Ali

Hirsi Ali maakte dinsdag bekend haar functie als Kamerlid met onmiddellijke ingang neer te leggen. De mededeling van Verdonk dat ze niet de Nederlandse nationaliteit heeft, was daarvoor de aanleiding. Hirsi Ali had anders pas in september de Kamer willen verlaten. Zij vertrekt dan uit Nederland, omdat ze een functie bij een Amerikaanse conservatieve denktank heeft aanvaard.

Verdonk onderstreepte dat Hirsi Ali ondanks het feit dat ze geen Nederlandse is, hier toch gewoon kan blijven. Zij heeft een status als vluchtelinge. Die raakt ze door haar leugens over haar verleden niet kwijt. Premier Balkenende liet weten dat de beveiliging van Hirsi Ali ook gewoon in stand blijft.