AMSTERDAM - VVD-Tweede Kamerlid Ayaan Hirsi Ali heeft vooralsnog niet het Nederlanderschap verkregen. Dat heeft minister Rita Verdonk maandag geschreven aan de Tweede Kamer in antwoord op vragen van onafhankelijk Kamerlid Hilbrand Nawijn.

Verdonk baseert zich op de gegevens zoals zij die tot nu toe heeft begrepen over het verleden van haar partijgenote en op de uitspraak van de Hoge Raad over een soortgelijke kwestie. Hirsi Ali heeft zes weken de tijd om hierop te reageren.

Rechtsgevoel

Tweede Kamerlid Nawijn, die vragen stelde naar aanleiding van de uitzending van Zembla over Hirsi Ali, denkt dat het VVD-Kamerlid nu "zal moeten vertrekken". Het "rechtsgevoel gaat spreken", zei hij maandag in het tv-programma NOVA: "Waarom een Kamerlid niet en een andere burger wel uitzetten."

Nawijn was directeur van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), toen Hirsi Ali naar Nederland kwam. "Ik heb haar zelf toegelaten", aldus Nawijn. In het eerste kabinet-Balkenende (2002-2003) was hij minister van Vreemdelingenzaken. Als minister wist hij niet, dat Hirsi Ali een andere naam en een andere geboortedatum had opgegeven. Als hij dat toen geweten had, zou hij hebben opgetreden.

Volgens Nawijn dreigt nu een ingewikkelde situatie, omdat Hirsi Ali formeel statenloos zou zijn en dus niet tot de Verenigde Staten toegelaten zou kunnen worden.

Verlies

Het aanstaande vertrek is "geen verlies voor de VVD" en ook niet voor de Tweede Kamer. Dat zei VVD-coryfee Wiegel maandag in het radioprogramma 1opdeMiddag. Hirsi Ali is een "dappere vrouw", maar ze heeft volgens hem standpunten die polariserend zijn.

Wiegel noemde als voorbeeld haar opvattingen over de vrijheid van onderwijs en minderheden. "Ik was het niet met die lijn eens", zei Wiegel. Hij denkt niet dat we nog veel van Hirsi Ali zullen horen als ze eenmaal in de Verenigde Staten werkt. "Dat vind ik niet zo erg", erkende Wiegel.

Ruzie

Wiegel en Hirsi Ali kregen vorig jaar november openlijk ruzie over artikel 23 van de Grondwet (vrijheid van onderwijs) en de toon in het integratiedebat. Hirsi Ali wil dat wetsartikel afschaffen, maar volgens Wiegel hoort het bij het liberale gedachtegoed. Hirsi Ali omschreef Wiegel als "reactionair conservatief".

Wiegel vindt het verder terecht en verstandig dat minister Rita Verdonk (Vreemdelingenzaken en Integratie) een onderzoek is begonnen naar de naturalisatie van Hirsi Ali. Nederland moet volgens hem één lijn trekken voor iedereen die hier komt en niet de waarheid spreekt. "Gelijke monniken, gelijke kappen", zei Wiegel.

Schaamte

Europees commissaris Neelie Kroes zegt zich "te schamen voor Nederland dat een buitengewoon de moeite waard persoon als Ayaan Hirsi Ali op dit moment het land wordt uitgeduwd". Volgens Kroes heeft Hirsi Ali een grote waarde voor Nederland, omdat zij de discussie over integratie in beweging heeft gebracht.

"De standpunten van Hirsi Ali werden soms op een on-Hollandse manier naar buiten gebracht, maar dat was ook goed voor het debat", aldus Kroes. De Euro commissaris vindt ook dat Nederland Hirsi Ali "doordat zij nu geen huisvesting meer heeft voor de zoveelste keer op de vlucht jaagt".

Pijnlijk

Voormalig fractievoorzitter Jozias van Aartsen (VVD) betreurt het aanstaande vertrek van VVD-Tweede Kamerlid Ayaan Hirsi Ali. "Het is pijnlijk voor de Nederlandse samenleving en politiek dat ze de Tweede Kamer verlaat", zegt Van Aartsen maandag in een verklaring.

Hij zegt haar wel te begrijpen. "Het zegt namelijk ook iets over de staat van het land: lichtgeraakt en provinciaals." Vrijdag tijdens het VVD-congres in Noordwijkerhout wil Van Aartsen dat pas verder toelichten.

Grijze parlementariërs

Voor het radioprogramma 1 Op de middag van de Avro gaf de voormalig VVD-aanvoerder maandag aan dat je het volgens hem als parlementariër nooit goed kunt doen. "Nederland klaagt altijd over grijze parlementariërs, die niet voor hun mening uit durven komen. Hier heb je iemand die dat doet en deed, en daar kunnen we dan kennelijk ook weer heel moeilijk tegen."

Schade

Het Contactorgaan Moslims en Overheid (CMO) is er niet rouwig om dat Tweede Kamerlid Ayaan Hirsi Ali uit Nederland vertrekt voor een baan in de Verenigde Staten. Met haar felle aanvallen op de islam heeft ze "heel wat schade aangericht", zei secretaris Nasr Joemman maandag.

"Ik juich het toe dat ze uit Nederland vertrekt", aldus Joemman. "Ik hoop dat we door haar vertrek verder kunnen met het opbouwen van een harmonieuze samenleving." De secretaris van de koepel van de grootste soennitische moskee-organisaties in Nederland vindt dat het Kamerlid kwesties rond de islam niet op een gezonde manier aan de kaak heeft gesteld. "Confronteren mag, maar wel op een respectvolle manier."

Kamerzetel

Joemman vindt overigens dat Hirsi Ali per direct haar Kamerzetel moet opgeven nu bekend is geworden dat ze mogelijk meer leugens heeft verteld bij haar asielaanvraag dan ze eerder al had toegegeven. Ook voorzitter Hikmat Mahawat Khan van de Contactgroep Islam, de tegenhanger van het CMO, is die mening toegedaan.

"Maar ik wens haar niet het land uit wegens haar opvattingen over de islam", zei hij. Hirsi Ali heeft volgens hem werkelijke problemen in de islamitische gemeenschap aan de kaak gesteld, al vond hij haar toon te scherp. Ook voor hem was haar uithaal naar de profeet Mohammed een "scheve schaats".