AMSTERDAM - Het strafklimaat in Nederland is 'verhard en verrechtst'. Rechters en advocaten-generaal van de strafkamer van de Hoge Raad spreken hier zaterdag hun bezorgdheid over uit in NRC Handelsblad.

De rechters bekritiseren het gemak waarmee politici wetten uitvaardigen die burgerlijke vrijheden beperken en het gebrekkige staatsrechtelijke besef in de politiek. Nederland zou midden in een repressieve golf zitten, zoals in de jaren dertig van de vorige eeuw.

AIVD

Raadsheren noemen het 'bedenkelijk' dat rechters geen inzage krijgen in documenten van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst. Dat voorbereidingshandelingen voor een misdrijf strafbaar worden gesteld, vinden sommigen 'een hellend vlak'.

"Het uitgangspunt dat een rechter een verdachte bij twijfel vrij moet laten, wordt in de politiek steeds minder gedeeld", zegt raadsheer Geert Corstens in de krant. "Ik vind dat wij als Hoge Raad vanuit onze verantwoordelijkheid moeten durven zeggen: jongens, jullie gaan te ver. Tot hier en niet verder."

Zalm

President Willibrord Davids van de Hoge Raad sluit zich daarbij aan. "Een minister die zegt dat de onroerendezaakbelasting ongeldig is, gaat zijn boekje te buiten", verwijst hij naar eerdere uitspraken van minister van Financiën Gerrit Zalm. "Die gaat op de stoel van de rechter zitten."

Verhagen

Volgens advocaat-generaal Vellinga ondermijnt iemand als CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen het rechtssysteem als hij zegt 'dat het niet zo erg is wanneer we onschuldigen opsluiten om schuldigen te pakken'.

De Hoge Raad, het hoogste rechtscollege van het land, heeft voor het eerst in zijn 168-jarige geschiedenis voor enkele weken een journalist toegelaten. De raad oordeelt niet over de schuld van verdachten, maar over het eerlijke verloop van een proces. Ook beslist de Hoge Raad of er genoeg redenen zijn om een vonnis te herzien.

Herzieningen

Na de Schiedammer Parkmoord en de Puttense moordzaak vinden de meeste raadsheren van de strafkamer dat herzieningen moeten worden ondergebracht bij een apart hof, schrijft het dagblad. Andere raadsheren vrezen dat de Hoge Raad bij het instellen van een dergelijk hof verder raakt gemarginaliseerd. De raad zou nu al niet altijd met beide benen in de maatschappij staan.

Drie van de elf raadsheren zijn lid van de PvdA. De rest zou in meerderheid op die partij stemmen. Ook de vijf advocaten-generaal stemmen volgens de krant vaak links van het midden.