RIJSWIJK - De dertien bevrijdingsfestivals die vrijdag door het hele land zijn gehouden, hebben ongeveer evenveel bezoekers getrokken als vorig jaar. Toen kwamen er 805.000 mensen op de muziekevenementen af. Dat heeft het Nationaal Comité 4 en 5 mei vrijdagavond gezegd.

Bekijk video: Modem/ Breedband

De organisatie is blij met het aantal bezoekers. "Vorig jaar was iedereen vrij. Toen was het de 60e bevrijdingsdag en ook Hemelvaart. Dat het nu even druk is, is dus opvallend", aldus een woordvoerster.


Foto: Pedro Sluiter | Bevrijdingsfestival in Zwolle

Meer dan vijfhonderd bands waren te zien in steden als Amsterdam, Leeuwarden, Roermond en Den Bosch. Onder andere The Sheer, Brace en Lange Frans & Baas B. traden op. De festivals begonnen na het middaguur en duurden tot laat in de avond.

Rock 'n roll

The Sheer rende direct vanuit een helikopter het podium in Rotterdam op. "Dat is pas echt rock 'n roll. We hadden iets vertraging", was de nuchtere verklaring van zanger Bart van Liemt.

De mannen van The Sheer zijn ambassadeurs van de vrijheid en tevens zijn ze vrijdag de 'helikopter-band' van de Bevrijdingsdag.

De groep uit Haarlem vloog langs de diverse festivals voor korte optredens. De andere ambassadeurs voor de vrijheid waren Brace en Lange Frans & Baas B, zij moesten het doen met een touringcar. Alle ambassadeurs voerden actie onder het thema: vrijheid maak je met elkaar.


Foto: Els Jacobi | Lange Frans in Wageningen

De heren van The Sheer begonnen in Leeuwarden en gingen via Rotterdam naar Zwolle en Vlissingen. "Dit is helemaal te gek", zegt toetsenist Jasper Geluk. "Maar ook heel stressvol", voegt hij eraan toe. Zijn keybord had wat technische problemen, maar echt druk kan hij zich er niet om maken. "Daarvoor geniet ik te veel van de dag."

SMS

De band vraagt tijdens de optredens extra aandacht voor Mensen in Nood. Van Liemt roept de aanwezigen op om een sms-bericht te sturen waarvan de opbrengst naar het goede doel gaat. "Waar zijn die telefoons? Ik wil ze zien!" roept hij in Leeuwarden tegen het publiek.

Tijdens de optredens komt de Angolese student Juliano zijn verhaal vertellen. "Ik ben geboren in Angola, maar woon nu in Rotterdam. In Angola is slechts een onafhankelijk radiostation, stuur een sms en zorg voor meer persvrijheid." "Het is fijn om concreet te kunnen helpen", zegt Geluk. "Het is ook een enorme verantwoordelijkheid. We hebben ons goed verdiept in wat Mensen in Nood doet, maar uiteindelijk is het natuurlijk onze taak om een lekker potje te zweten op het podium."

Lied van de vrijheid

Brace vroeg tijdens zijn optredens aandacht voor War Child. Hij deed dat samen met de Columbiaanse artiest Don Po Po. Samen brachten ze hun eigen versie van het lied van de vrijheid. Dat nummer is vorig jaar door zanger Thé Lau geschreven.

Lange Frans & Baas B gingen vrijdag op pad voor Amnesty International om nog eens de nadruk te leggen op de mensenrechten. Ook zij vroegen mensen om sms-berichten te sturen. "In Wageningen zijn maar liefst duizend berichten verzonden", zei Baas B.

Incident

De rappers waren de weken voor Bevrijdingsdag veelvuldig in het nieuws na het 'ijsblokjesincident'. Lange Frans verkocht tijdens een optreden een jongen een klap nadat hij een ijsblokje in zijn gezicht had gekregen. Het Bevrijdingsfestival in Haarlem liet vervolgens weten dat de heren daar niet meer welkom waren.

"Ik heb al heel vaak mijn spijt betuigd, maar mensen gaan er maar over door. Ik ben er nu wel klaar mee", zei hij al eerder deze week. Het publiek blijkbaar nog niet, want er kwamen toch een aantal ijsblokjes richting het podium vrijdag. De meeste incidenten losten zichzelf op, zoals in Utrecht. Twee meiden gooiden een snoepje naar het podium en voordat ze door de beveiliging waren weggevoerd, kregen ze al een ruwe berisping van twee andere meisjes in het publiek.

Nederland stond geheel en al in het teken van de bevrijding. Zo ontstak premier Jan Peter Balkenende ontstak in Leeuwarden het bevrijdingsvuur, waarmee de activiteiten voor 5 mei officieel begonnen. Op tal van plaatsen waren kransleggingen, herdenkingsbijeenkomsten, debatten en andere activiteiten.

Derde bevrijding

Oud-premier Ruud Lubbers betoogde in zijn 5 mei-lezing in Leeuwarden dat het tijd is "voor een derde bevrijding." Na de bevrijding van de Tweede Wereldoorlog en de Koude Oorlog, moeten mensen volgens Lubbers zichzelf bevrijden van angsten. Hij doelde daarmee onder andere op de angst voor terrorisme en het onvermogen elkaar te respecteren en met verschillende culturen samen te leven.

Kinderen

Commissaris van de Koningin Ed Nijpels vroeg zich af in wat voorsamenleving we zijn beland, als kinderen andere kinderen doodwensen op internet. "Als er SIRE-campagnes nodig zijn om pestenvia internet tegen te gaan of om ons te zeggen dat we een iets tekort lontje hebben?"

Defilé

In Wageningen deden 2000 mensen, onder wie 1200 veteranen uit de Tweede Wereldoorlog, mee aan het Vrijheidsdefilé. Het defilé werd afgenomen door de burgemeester van Wageningen en de commissaris van de Koningin. Ook was er een ceremonie met een bloemlegging op het 5 mei-plein. Het was de eerste keer dat er geen officieel Veteranendefilé in Wageningen was.

Verder vond in Wageningen een discussie plaats tussen D66-minister Alexander Pechtold (Bestuurlijke Vernieuwing) en leider Dyab Abou Jahjah van de Arabisch Europese Liga (AEL).

Onderwerp van gesprek in Wageningen waren onder meer de vrijheid van meningsuiting en de identificatieplicht. Heftige aanvaringen bleven uit. Andere gespreksdeelnemers waren Patty Brard en filmmaker Eddy Terstall. Circa duizend belangstellenden hoorden het debat aan.

Media

Prinses Mabel hield in Vlissingen de H. M. van Randwijklezing,die ieder jaar op 5 mei wordt uitgesproken. Daarin zei ze dat media de democratie kunnen bedreigen. "Veel massamedia worden gedreven door oplages en kijkcijfers, en niet door een onbevangen kritischeanalyse, waarheidsvinding of eenvoudigweg het leveren van kwaliteit. Beeldvorming verdringt inhoud", waarschuwde ze.

"Wat is vrijheid als de individuele vrijheid niet meer kan bestaan?" Gerard Schuijt, hoogleraar mediarecht aan de UniversiteitLeiden, zei in een reactie dat je niet over de media kunt spreken. "Wie zijn dat dan? Ook binnen een krant zijn er journalisten die onderling verschillen in aanpak."

Intolerantie

Tijdens een symposium in het kader van de 5 mei-viering, ook in Wageningen, zei D66-prominent en oud-minister voor Integratiebeleid Roger van Boxtel dat de Nederlandse samenleving zich te ongeduldig toont met de integratie van etnische minderheden. "Wij zijn anno 2006 in een samenleving terecht gekomen die zegt: I want it all, I want it now!" Volgens Van Boxtel leidt het ongeduld tot spanning en intolerantie.

Bevrijdingsdag werd afgesloten in Amsterdam, waar koningin Beatrix en minister-president Balkenende het 5-meiconcert bijwoonden.