LONDEN - De Britse premier Tony Blair heeft vrijdag het dramatische verlies voor zijn Labour-partij bij de gemeenteraadsverkiezingen beantwoord met het ontslag van twee vooraanstaande ministers. Minister van Binnenlandse Zaken Charles Clarke moet het veld ruimen en minister van Buitenlandse Zaken Jack Straw krijgt een mindere functie.

Bekijk video: Modem/ Breedband

De Engelse kiezers lieten donderdag ongenadig hun ongenoegen blijken over het regeringsbeleid. In totaal stonden er 4360 zetels op het spel, waarvan de Conservatieve Partij 40 procent kreeg. De 288 zetels die Labour verloor, kwamen vrijwel allemaal in handen van de grootste oppositiepartij, tot grote vreugde van de nieuwe partijleider David Cameron. De Liberaal Democraten wonnen amper.

De extreem rechtse British National Party ging in de districten van vijf naar twintig zetels en ook de Groenen profiteerden door van negen naar 27 zetels te groeien. Ongeveer 23 miljoen inwoners van Engeland, meer dan de helft van het Britse electoraat, konden hun stem uitbrengen.

Reageren

Blair kon niet anders dan onmiddellijk reageren op het slechtste verkiezingsresultaat sinds 1963. Analisten zeiden van tevoren al dat een verlies van meer dan tweehonderd zetels ongekend beroerd zou zijn voor Labour. De uitslag gold dan ook als een pak slaag.

Clarke werd vrijdagochtend aangewezen als belangrijkste zondebok voor het verlies en moet zich terugtrekken op de achterste bankjes van het Lagerhuis. Clarke was de afgelopen weken verwikkeld in een schandaal over buitenlandse criminelen, die na hun gevangenisstraf niet waren uitgezet. Daarmee verknoeide hij de complete campagnestrategie, die was gebaseerd op de Labour-verdiensten op het gebied van openbare veiligheid.

Reid

Clarke wordt opgevolgd door John Reid, die zijn ministerspost op Defensie op zijn beurt overdraagt aan de staatssecretaris van Financiën Des Browne. Browne is een belangrijke medestander van Blairs beoogde opvolger Gordon Brown, de minister van Financiën. Waarnemers constateren dan ook dat Brown invloed heeft kunnen uitoefenen op de herverdeling van kabinetstaken.

Vicepremier John Prescott, die de weken voor de verkiezingen de krantenkoppen beheerste met een seksschandaal, moest eveneens een deel van zijn portefeuille inleveren. De verantwoordelijkheid voor Volkshuisvesting en Stedelijke Ontwikkeling gaat naar een andere minister, maar Prescott blijft wel vicepremier. Hij geldt als de belangrijkste bemiddelaar tussen Blair en Brown, die zich geregeld verliezen in een openlijke machtsstrijd.

Straw

Het meest onverwachte slachtoffer van de verkiezingen is wel minister van Buitenlandse Zaken Jack Straw. Hij wordt fractieleider van de Labour-partij in het Lagerhuis, een functiewisseling die wordt gezien als stevige tik op de vingers. Mogelijk wordt Straw daarmee afgestraft door zijn soms eigengereide optreden op Buitenlandse Zaken, die zich onder meer uitte door zijn openlijke afwijzing van gewapend ingrijpen in Iran.

Bot

Minister Bot van Buitenlandse Zaken zei het in een reactie "heel jammer" te vinden dat zijn Britse collega Straw moet vertrekken. Straw lag volgens hem niet in de vuurlinie. Straw wordt opgevolgd door de minister van Milieu, Margaret Beckett. Zij geldt net als Reid, Prescott en Hoon als vertrouweling van Blair.

De vraag die Groot-Brittannië vrijdag het meest bezig hield, werd echter niet beantwoord. Blair weigerde nog altijd duidelijk te maken wanneer hij vertrekt. Volgens een peiling van de BBC wil 36 procent van de Britten dat Blair direct opstapt. Nog eens 14 procent wil dat hij voor het eind van het jaar zijn taken overdraagt.