BRUSSEL - In het Europese luchtruim zijn sinds 2001 meer dan duizend zogenaamde CIA-vluchten uitgevoerd, waarbij de Amerikaanse geheime dienst terreurverdachten heeft getransporteerd. Dat heeft de voorzitter van een speciale onderzoekscommissie van het Europees Parlement, de Italiaanse sociaaldemocraat Fava, woensdag gezegd bij de presentatie van een tussentijds rapport.

Bekijk video: Modem/ Breedband

Uit een nog lopende parlementaire enquête van het Europees Parlement is volgens Fava gebleken dat de geruchten over de CIA-transporten waar zijn. Hij sluit daarbij aan bij een eerdere conclusie van de mensenrechtenorganisatie Raad van Europa. Het tussentijds rapport noemt het "onwaarschijnlijk dat bepaalde Europese regeringen niet op de hoogte waren van de uitleveringspraktijken".

De enquêtecommissie heeft verschillende getuigen gehoord, zoals een voormalige Britse ambassadeur in Oezbekistan, EU-terreurcoördinator De Vries en Italiaanse rechercheurs. De Vries ontkende overigens vorige week nog dat er bewijzen waren voor CIA-vluchten of illegale praktijken in Europa van de Amerikaanse inlichtingendienst.

Verhoren

Uit het geheel van de verhoren distilleert de parlementaire onderzoekscommissie het beeld van een CIA die terreurverdachten in Europa kidnapt of verdachten van elders via Europese luchthavens vervoert naar landen waar ze gemarteld worden. Het verhaal over de CIA-vluchten en -kampen kwam aan het rollen na een artikel november vorig jaar in de Washington Post en de Amerikaanse mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch.

In het tussentijdse rapport krijgt de Zweedse regering er van langs, omdat zij twee Egyptenaren aan de Amerikanen heeft uitgeleverd. Ook Bosnië-Hercegovina heeft Algerijnen op zijn grondgebied aan de CIA toevertrouwd.

Volgens Europarlementariër Buitenweg (GroenLinks) is met dit rapport de bewijslast verschoven naar de Europese regeringen, die tot nu toe altijd hebben gezegd niets te weten van de CIA-vluchten. "De Tweede Kamer zou een vervolgonderzoek moeten instellen naar de rol van de Nederlandse regering", vindt ze.