HEERHUGOWAARD - Mark Rutte lijkt de nipte winnaar van het eerste rechtstreekse en publieke debat tussen de drie kandidaten voor het VVD-lijsttrekkerschap, maandag in een discotheek in Heerhugowaard.

Rutte kreeg aan het einde van de avond iets meer handen in de lucht dan zijn belangrijkste tegenstrever Rita Verdonk. Derde kandidaat Jelleke Veenendaal kreeg slechts van een paar van de tweehonderd Noord-Hollandse VVD'ers steun.

Rutte, Verdonk en Veenendaal gingen maandag voor het eerst rechtstreeks en publiekelijk in debat. De ongeveer 40.000 leden van de VVD kiezen in mei wie de VVD-lijsttrekker voor de verkiezingen van volgend jaar mei wordt.

Belasting

De belangrijkste inhoudelijke verschillen tussen Rutte en Verdonk gingen maandag over de belasting. Verdonk liet ruimte voor een aanpassing van de hypotheekrenteaftrek, terwijl Rutte elk "gerommel" resoluut afwees. Verdonk wil daarnaast het topbelastingtarief verlagen van 52 naar 48 procent (Rutte: "Dat kost 632 miljoen euro") waar Rutte juist de zes miljoen middeninkomens in Nederland gunstiger belastingen wil bieden.

Hypotheekrenteaftrek

Rutte toonde zich na afloop verbaasd over Verdonks standpunt over de hypotheekrenteaftrek. Verdonk zei dat ze het principe van de aftrek overeind wil houden, maar wel aanpassingen voor zich ziet in samenhang met het nieuwe belastingstelsel. Ze haalde het Liberaal Manifest van de VVD aan waarin bijvoorbeeld ook wordt gepleit voor een vlaktax.

Rutte wil juist bij de algemene beschouwingen in september in een debat met PvdA-leider Bos een definitief einde maken aan de onzekerheid over het al dan niet aanpassen van de hypotheekrenteaftrek. Verdonks standpunt kwam haar op boegeroep uit de zaal te staan.

Venijn

Bij tijd en wijle waren er kleine venijnigheden in de confrontaties tussen de drie kandidaten. Zo viel Verdonk Rutte aan naar aanleiding van diens eerdere verwijt dat Verdonk "vooralsnog" een gebrek aan ideeën demonstreert. Verdonk: "Een goede leider gaat uit van eigen kracht en slaat en schopt niet naar de ander. Dat is liberaal".

De avond eindigde in een lichte overwinning voor Rutte, die zich daarmee niet rijk rekende. "Het is nog niet groot genoeg." Verdonk maakte zich weinig zorgen over het verlies ten opzichte van Rutte tijdens haar eerste optreden: "Ik had ook heel veel fans mee kunnen nemen."