DEN HAAG - Nu het kabinet definitief een streep heeft gehaald door de plannen voor de Zuiderzeelijn tussen Schiphol en Groningen ontbrandt de discussie over de besteding van de miljarden die gereserveerd waren voor het spoorproject.

Minister Peijs (Verkeer) wil nu een oplossing "op maat" voor de regio's bedenken, zei ze donderdag na de ministerraad. Daarbij gaat het niet alleen om de economische knelpunten van de noordelijke provincies. Het draait ook om de zogenoemde noordvleugel van de Randstad, inclusief de bereikbaarheid van groeistad Almere.

In juni neemt het kabinet een besluit over het vervolg van die regionale oplossingen, en de besteding van de miljarden. De gereserveerde 2,73 miljard euro is uitgegroeid tot 2,85 miljard, aldus de minister.

Wegoplossing

Volgens de milieubeweging moet het geld gestoken worden in beter openbaar vervoer tussen Almere en Amsterdam, naast duurzame maatregelen op het terrein van bijvoorbeeld energievoorziening in het noorden. Minister Peijs denkt echter nadrukkelijk aan een wegoplossing tussen Almere en de hoofdstad. Wat het openbaar vervoer betreft "zijn we er nog niet uit", zei ze.

Een snelle spoorlijn voor het noorden lijkt uitgesloten nu het kabinet alle ZZL-varianten, van een magneetzweefbaan tot een intercity, donderdag heeft begraven. De bereikbaarheid in het noorden van het land zal worden bekeken, heette het. Het Tweede Kamerlid Van der Ham (D66), die het schrappen van de ZZL steunt, ziet bijvoorbeeld brood in light rail-verbindingen.

Zuur

Voor Gronings commissaris van de koningin Alders, de gangmaker achter de ZZL namens het noorden, waren de druiven zuur. Het kabinetsbesluit noemde hij "slecht onderbouwd". Het zit hem hoog dat Den Haag nu van het noorden vraagt dat het geld voor de eigen economische versterking fourneert, voordat het zelf geld op tafel legt. Onbehoorlijk en oneerbaar, vindt Alders dat.

Peijs' aanpak werd ondersteund door prof. A. Heertje. Hij zat in het ingehuurde Critical Review Team (CRT) dat toekeek op het onderzoek naar nut en noodzaak van de ZZL door Verkeer en Waterstaat. Het afblazen van de lijn vond hij geen zwaktebod. "De Zuiderzeelijn was geen antwoord op de problemen van het noorden. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald."

Noorden

Het kabinet zette met de ZZL in op ontsluiting van Almere en de economische versterking van het noorden. "Daar zullen we ze aan houden", aldus PvdA-Kamerlid Dijksma. "Het noorden mag niet het kind van de rekening worden. Er moeten snel plannen komen, in plaats van een mistige inspraakprocedure. De regio wacht al ongelooflijk lang op steun uit Den Haag."

CDA-collega Van Hijum zit ook op die lijn. "Afspraak is afspraak." De steun van zijn fractie hangt af van de stevigheid van het pakket. Hij spreekt verder van een "rare koppelverkoop" omdat de noordelijke provincies hun bijdrage aan de ZZL (een miljard euro) "nu voor iets anders moeten inzetten terwijl ze niet eens weten wat ze krijgen".