DEN HAAG - Minister Verdonk (Vreemdelingenzaken en Integratie) heeft donderdag voor de tweede keer in vier maanden tijd een motie van afkeuring overleefd. De SP had die samen met de PvdA en GroenLinks ingediend, omdat de oppositiepartijen vonden dat de bewindsvrouw de Tweede Kamer onvolledig en onjuist heeft geïnformeerd in de kwestie-Syrië.

Ze kregen steun van de christenunie, de Groep Lazrak en zelfs de SGP. De zes partijen, die samen 64 van de 150 zetels hebben, meenden ook dat 181 uit te zetten Syriërs en hun familie mogelijk in gevaar zijn gebracht door de handelwijze van de minister. De meerderheid van de Kamer was het daar echter niet mee eens en nam genoegen met de uitleg en toezeggingen van Verdonk.

'Fout IND'

Die had eerder in het debat erkend dat in deze zaak fouten zijn gemaakt en dat ze de Kamer niet volledig heeft geïnformeerd. De oorzaak daarvan ligt volgens haar echter bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), die haar eerder had moeten inlichten over de gang van zaken rond een Syrische delegatie die in Nederland gesprekken heeft gevoerd met de uit te zetten Syriërs.

Opstappen

De bewindsvrouw heeft overwogen of ze zou moeten opstappen. Maar ze vond dat niet nodig. "Ik ben niet gewend de kop van Jut te zijn", zei ze na afloop. "Ik ben verantwoordelijk en vul dat in door op te treden", stelde ze in de Kamer. Zo zijn recent twee betrokken leidinggevenden van de IND binnen de dienst overgeplaatst, omdat ze Verdonk niet tijdig hadden geïnformeerd en over onvoldoende "politieke sensitiviteit" beschikten.

Asielachtergrond

De IND, waar Verdonk verantwoordelijk voor is, had de Syriërs niet verteld dat zij niet op alles hoefden te antwoorden. In sommige gevallen is ook de asielachtergrond ter sprake gekomen, wat gevaarlijk kan zijn na terugkeer in het herkomstland. Bij de meeste gesprekken mocht de IND niet aanwezig zijn.

'Geen gevaar'

Verdonk stelde echter dat er "geen onverantwoorde daden" ten opzichte van de Syriërs zijn begaan. Ook is er volgens haar geen asielgerelateerde informatie over hen door toedoen van de Nederlandse overheid aan de Syrische autoriteiten verstrekt. De Syriërs lopen ook geen gevaar bij terugkeer, aldus de minister.

Congo

De vorige keer kreeg ze een motie van afkeuring aan haar broek, omdat vertrouwelijke asielgegevens bij Congo en andere herkomstlanden terecht waren gekomen. Die kon rekenen op 62 stemmen. Voor de SGP had Verdonk het nu echter ook te gortig gemaakt. Voor de gezagsgetrouwe kleine christelijke fractie stond het licht de afgelopen tijd op oranje, maar nu staat dat op rood, aldus SGP-Kamerlid Van der Staaij. Volgens hem moet de Kamer er, zeker in delicate kwesties, van uit kunnen gaan dat de informatie klopt. In het debat heeft hij niet het vertrouwen gekregen dat zulke fouten later niet meer voorkomen.

Veilig plaats bestemming

De Kamer steunde het voorstel van het CDA om ervoor te zorgen dat uitgezette Syriërs veilig op hun plaats van bestemming aankomen. De IND zou dat samen met de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) in Damascus moeten regelen. Verdonk zal de IOM vragen wat er op dit punt mogelijk is. Ook zal er volgens haar iemand op het vliegveld zijn die ervoor zorgt dat de vreemdeling een telefoonnummer van de Nederlandse ambassade krijgt. Verdonk zal geen ondervraagde Syriërs gedwongen uitzetten tot een en ander is geregeld.

De Kamer vindt verder dat de IND altijd aanwezig moet zijn bij presentaties aan delegaties van herkomstlanden. Verdonk zei dat ze dat niet kan afdwingen, maar dat ze er in overleg met haar collega Bot (Buitenlandse Zaken) alles aan zal doen om ervoor te zorgen dat de IND bij de gesprekken is.