DEN HAAG - Minister Rita Verdonk (Vreemdelingenzaken) gaat de strijd aan met staatssecretaris Mark Rutte (Onderwijs) om het lijsttrekkerschap van de VVD. Verdonk heeft dinsdag de VVD-fractie ingelicht over haar kandidatuur. Zij zal haar besluit, dat maandavond al was uitgelekt, woensdag tijdens een persconferentie in Amsterdam toelichten.

Bekijk video: Modem/ Breedband

De circa 40.000 VVD-leden bepalen eind mei wie de partij tijdens de Tweede Kamerverkiezingen van mei volgend jaar gaat leiden. Ook Kamerlid Jelleke Veenendaal is kandidaat, maar haar wordt geen enkele kans toegedicht.

Verdonk, die vorige week onverwacht bekend maakte haar kandidatuur te overwegen, zegt over de streep te zijn gehaald door gewone partijleden, niet door de 'inner circle'. "Mensen zeiden tegen me: Jij kunt van de VVD weer de grootste partij maken."

Ze zal zich als lijsttrekker inzetten voor lagere belastingen en minder bureaucratie. Verdonk ziet zichzelf als "een nieuwkomer met een fris geluid die de taal spreekt van de mensen".

Rutte

De 'inner circle' van de VVD lijkt daarentegen een voorkeur voor Rutte te hebben. Volgens ingewijden steunen de meeste bewindslieden zijn kandidatuur, maar alleen minister Hoogervorst (Volksgezondheid) sprak zich dinsdag openlijk voor de staatssecretaris van Onderwijs uit. Hij prees diens bredere en langere politieke ervaring.

Oudgedienden in de VVD als Nijpels, De Grave, Dales en Linschoten hebben eveneens een voorkeur voor Rutte. Daarentegen steunt oud-partijleider Bolkestein de kandidatuur van Verdonk, zo liet hij dinsdag via een woordvoerster weten. Erelid Wiegel heeft nog geen keus gemaakt.

Weisglas

In de Tweede Kamerfractie van de VVD hebben Weisglas, Aptroot en Van Schijndel zich voor Verdonk uitgesproken, terwijl Weekers vindt dat Rutte lijsttrekker moet worden. Veel andere VVD-kamerleden hebben nog geen keus gemaakt, of willen daar in het openbaar niets over zeggen.

Dat geldt voor onder anderen fractievoorzitter Van Beek, Hofstra, Blok, Balemans, Hirsi Ali en Schippers. Naar verluidt hoopt een meerderheid in de fractie stiekem op een overwinning van Rutte.

Rutte heeft Verdonk dinsdag uitgedaagd voor een reeks van debatten in de zeventien kamercentrales van de VVD. "Die mogen ons aan de tand voelen, zodat de beste VVD-lijsttrekker kan worden gekozen." In deze debatten zullen de verschillen tussen beide kandidaten duidelijk moeten worden.

Onderscheid

Rutte ziet op grond van de uitspraken die Verdonk tot dusver heeft gedaan nog geen onderscheid. Zowel Rutte als Verdonk heeft de ambitie uitgesproken de VVD weer meer dan 35 zetels te bezorgen, zoals in de tijd van Bolkestein.

Als campagneleider van Verdonk gaan Kay van der Linde en Ed Sinke optreden. Van der Linde leidde ook de campagne van Pim Fortuyn bij Leefbaar Nederland. Sinke is voormalig voorzitter van de VVD-kamercentrale Amsterdam.

De campagne van Rutte staat onder leiding van Frits Huffnagel, voormalig wethouder van Financiën in Amsterdam. Voormalig VVD-leider Dijkstal uitte dinsdag kritiek op de procedure die de VVD heeft gekozen in de aanloop naar de Kamerverkiezingen. Doordat eerst de lijsttrekker wordt gekozen en daarna pas het verkiezingsprogram wordt vastgesteld, ontstaat er volgens hem "een soort Idols".