DEN HAAG - Rita Verdonk wil mogelijk toch partijleider en lijsttrekker worden van de VVD. Ze overweegt serieus zich kandidaat te stellen voor het lijsttrekkerschap en dan de strijd aan te gaan met Mark Rutte en Jelleke Veenendaal.

Bekijk video: Modem/ Breedband

Met die aankondiging voor de EO-radio donderdag verraste Verdonk, minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie, vriend en vijand. De afgelopen weken had ze, ondanks aandringen van bijvoorbeeld Kamervoorzitter Weisglas (sprekend als VVD-lid), steeds gesteld dat ze geen kandidaat wilde zijn. Als Verdonk zich kandidaat stelt, moet ze het opnemen tegen in elk geval staatssecretaris Rutte van Onderwijs en Tweede Kamerlid Jelleke Veenendaal.

Verdonk zei donderdag dat ze komend weekeinde eerst met haar gezin, met vrienden en met kopstukken uit de VVD gaat praten over haar kandidatuur. "Het is een fantastische eer dat zoveel mensen aan mij denken als het gaat om het lijsttrekkerschap", zei ze. Volgende week neemt ze een besluit.

Zetels

De VVD zou met Rita Verdonk als lijsttrekker vijf tot zeven zetels meer kunnen halen dan met Mark Rutte, bleek donderdag uit onderzoek door Maurice de Hond voor de NOS onder achthonderd Nederlanders. Onder de VVD-kiezers zijn Verdonk en Rutte praktisch even populair, maar Verdonk is volgens de peiling meer in staat stemmers rechts van de VVD binnen te halen.

Die mensen zouden nu nog overwegen om op Wilders of Pastors te stemmen. Ook zou Verdonk beter liggen bij CDA-stemmers. Volgens onderzoeker Interview-NSS is Verdonk ook onder VVD-stemmers populairder dan Rutte: 54 tegen 35 procent.

Binnen de VVD werd met enthousiasme gereageerd op de nieuwe overwegingen van Verdonk. Weisglas zei dat hij "met volle overtuiging" op Verdonk zal stemmen. Volgens hem past haar duidelijke manier van politiek bedrijven beter bij de VVD. Rutte is volgens Weisglas "toch te veel het broertje van Wouter Bos".

Strijd

Ook VVD-fractieleider Van Beek is blij. "Hiermee heeft zich weer een goede kandidaat gemeld en is de strijd rond het lijsttrekkerschap echt losgebrand." VVD-ministers reageerden positief. "Hoe meer keus, hoe beter", zei minister Zalm. Remkes (Binnenlandse Zaken) hield het op: "Hoe meer zielen, hoe meer vreugd."

Ook de tot nog toe gedoodverfde lijsttrekker Rutte toonde zich verheugd met de concurrentie. Hij noemde Verdonk "een hele serieuze kandidaat". Politiek-inhoudelijk zijn hij en Verdonk het overigens "volledig eens", aldus Rutte. De twee zullen elkaar in de campagne dan ook niet inhoudelijk bestrijden. "De partij moet kiezen op grond van stijl en aanpak van de kandidaten."

Outsider Jelleke Veenendaal is eveneens blij dat er nu nog meer te kiezen is voor de VVD-leden: "Hartstikke mooi. Hoe meer mensen, hoe prettiger." VVD-coryfee Wiegel wilde donderdag nog niet reageren. Hij gaat eerst "een weekendje nadenken".

Topniveau

Kamerleden van de VVD voorspelden een "competitie op topniveau" tussen Rutte en Verdonk. "Als de strijd alleen zou gaan tussen Mark Rutte en Jelleke Veenendaal, zou ik dat een aanfluiting vinden. Dat zou een wedstrijd worden tussen iemand op eredivisieniveau en iemand uit de derde klasse onderbond. Wat je van Verdonk en Rutte ook mag vinden, ze zijn allebei eredivisie", aldus Kamerlid Weekers. Hij zal overigens stemmen op Rutte.

Verdonk zelf wilde nog niet ingaan op de inhoudelijke verschillen tussen haar en Rutte. Wel zei ze dat mensen kunnen verwachten wat ze nu ook al van haar als minister krijgen: "Duidelijkheid, daadkracht en afspraak is afspraak".