DEN HAAG - Minister Verdonk (Vreemdelingenzaken) verwijt medewerkers van de Immigratie- en Naturalisatiedienst IND dat zij haar niet tijdig hebben geïnformeerd over de gang van zaken met een Syrische delegatie. Dat gebeurde volgens haar niet uit kwade opzet, maar zij misten "politieke sensitiviteit". Twee IND-leidinggevenden hebben hun functie moeten neerleggen.

Dat zei de bewindsvrouw dinsdag tijdens een vervolgdebat met de Tweede Kamer over de omstreden ondervraging van de Syrische delegatie van onder meer ex-asielzoekers. Ze benadrukte dat zijzelf politiek verantwoordelijk is voor het doen en laten van de IND en dat ze de Kamer eerder naar eer en geweten heeft geïnformeerd.

Boosheid Tweede Kamer

De Tweede Kamer is echter boos, omdat nu opnieuw asielgerelateerde gegevens bij een herkomstland terecht zijn gekomen. Syrië staat te boek als een gevaarlijk land, waar het al strafbaar is om illegaal de grens over te gaan.

De SP en GroenLinks zijn woest op Verdonk en kondigden aan dat zij het vertrouwen zullen opzeggen als "zij niet met een goed verhaal komt". SP-Kamerlid De Wit vindt de kwestie erger dan de affaire met Congo, waarvoor de minister in december haar excuses moest maken. Een eventuele motie van afkeuring zal in ieder geval niet dinsdag al worden ingediend. De Kamer wil eerst nog een vertrouwelijk overleg voeren over een Syrisch gezin dat werd vermist na terugkeer.

Gesprekken delegatie

Verdonk wil de groep Syriërs gedwongen terugsturen naar hun herkomstland, omdat zij niet vrijwillig weggaan. Om dit mogelijk te maken, nodigde de IND 181 Syriërs uit voor een gesprek met de Syrische delegatie om hun identiteit te kunnen vaststellen. Zulke presentaties gebeuren vaker met landen.

In de gesprekken hebben de Syriërs soms meer informatie gegeven dan nodig was, onder meer over hun asielachtergrond, aangezien zij niet wisten dat zij daarop niet hoefden te antwoorden. Ook mocht de IND er na dertien gesprekken niet meer bij zijn. De Tweede Kamer is het daar volstrekt niet mee eens.

Verdonk stelde verder dat de gemaakte fouten geen gevolgen hebben voor de betrokken Syriërs en wil de uitzetting hervatten. De meeste partijen begrepen niet dat ze dat zo stellig kan beweren.

Het CDA vindt het slim om deze specifieke groep mensen "een vorm van aandacht" te geven, zodat zij in noodgevallen contact kunnen opnemen met de Nederlandse ambassade in Syrië. De christenunie, die al twee jaar pleit voor het steekproefsgewijs volgen van teruggestuurde ex-asielzoekers, ziet daarin een teken dat het CDA toch ook bang en ongerust is.

Verantwoordelijkheid Verdonk

Verdonk verwierp de beschuldigingen van onder meer de linkse oppositie dat ze niet zelf de verantwoordelijkheid voor de fouten neemt en geen excuses maakt. De minister zei dat ze niet meteen wil praten over aftreden, maar juist wil optreden. De twee IND-ers zijn overigens binnen de dienst overgeplaatst.