DEN HAAG - Vanaf 1 april kan het voor criminelen lonen om in een strafzaak belastende verklaringen af te leggen tegen een andere verdachte van een ernstig misdrijf. Dan treedt de wet in werking die het Openbaar Ministerie (OM) toestaat deals te sluiten met criminele getuigen met als doel belangrijke informatie los te krijgen.

Dat heeft minister Donner van Justitie dinsdag aan de Tweede Kamer laten weten. Het OM kan strafvermindering toezeggen van maximaal de helft van de straf die de officier van justitie van plan was te eisen.

Terreur

In zeer dringende uitzonderlijke gevallen, bijvoorbeeld bij de dreiging van een terreuraanslag, mag Donner nog verdergaande toezeggingen doen aan criminelen. Hij moet daarover verantwoording afleggen tegenover de Tweede Kamer.

Het OM mag niet onbeperkt deals sluiten met criminele getuigen. Zo mag de officier van justitie geen strafbare feiten uit de dagvaarding houden en ook niet afzien van actieve opsporing of vervolging van dergelijke feiten. Een financiële beloning geven is evenmin toegestaan en de begunstiging mag niet anderen dan de getuige ten deel vallen, zoals aan diens levenspartner. Ook mag de aanklager de verklarende verdachte niet toezeggen dat een rechterlijke beslissing niet of niet volledig wordt uitgevoerd.

Ook een verdachte is enigszins gebonden. Zo mag die persoon niet zomaar een toegezegde verklaring intrekken. Als met opzet toch geen verklaring afgelegd wordt, dan kan een celstraf volgen van hooguit een jaar.

Het wetsvoorstel was na een lange parlementaire behandeling vorig jaar mei al aangenomen, maar het College van Procureurs-Generaal moest nog een aanwijzing opstellen over de toepassing van de regeling in de praktijk. Aanleiding voor de wet waren de aanbevelingen van de parlementaire commissie-Van Traa, die in de jaren negentig onder meer omstreden deals met criminelen onderzocht. Hij vond dat hiervoor een wettelijke basis nodig was.