DEN HAAG - Spoorbeheerder ProRail krijgt, als het aan minister Peijs (Verkeer) ligt, toch alleen de exploitatie in handen van de Betuweroute. Daarmee komt Peijs terug van haar plannen om de goederenspoorlijn naar Duitsland te laten uitbaten door een samenwerkingsverband van vier partijen.

Twee maanden geleden nog sloot de minister deze partijen, opererend onder de naam Green Tulip Railway Company (GTRC), in de armen. Het ging naast ProRail om de havenbedrijven uit Amsterdam en Rotterdam en de privéonderneming Babcock & Brown Towrail.

Peijs heeft maandag in een brief aan de Tweede Kamer geschreven dat zij geen goedkeuring geeft aan deze overeenkomst. Uit onderzoeken, afgedwongen door de Kamer, blijkt "onzekerheid" over kosten en vertrouwen. Volgens Peijs is gunning van de exploitatie aan ProRail "de meest zekere route".

Eerste treinen

De eerste treinen van de Betuweroute moeten begin 2007 gaan rijden tussen Rotterdam en het Duitse Ruhrgebied. Maar de exploitatie kost de nodige hoofdbrekens. Vorig jaar april verwierp de Kamer een eerste voorstel van de minister, waarbij ProRail en het Rotterdamse Havenbedrijf de lijn zouden exploiteren. De Staat zou teveel verlies lijden. Peijs presenteerde in januari het goedkopere GTRC-consortium dat vijf jaar na opening de lijn zou draaien.

Tijdens een hoorzitting die de Kamer daarna organiseerde, spuwde ProRai zijn gal over het exploitatiemodel. Kamerleden schamperden over een gedwongen huwelijk, en dwongen onderzoeken af. Daaruit is volgens Peijs gebleken dat er "geen doorslaggevende kostenverschillen" zijn tussen beheer door ProRail alleen en GRTC.

Kostenstijgingen

Maar kostenbeheersing staat of valt met goede samenwerking tussen alle GRTC-partijen. Mocht ze elkaar voor de rechter dagen ("juridificeren"), dan dreigen kostenstijgingen. Uit een ander onderzoek, door oud-Unilevertopman Maljers, bleek dat de verhoudingen binnen GRTC kennelijk niet denderend zijn. Het advies luidde om niet verder te gaan met het consortium en plaats daarvan in zee te gaan met een ProRail-dochter.