AMSTERDAM - In de Tweede Kamer tekent zich een meerderheid af die steun geeft aan het wetsvoorstel van minister Brinkhorst van Economische Zaken om de energiebedrijven te splitsen. PvdA, VVD, D66 en GroenLinks waren er maandag in een overleg overwegend positief over.

CDA en ChristenUnie willen dat de D66-bewindsman de energiebedrijven alleen verplicht tot opsplitsing, zodra die worden geprivatiseerd. Dat laatste kan als de huidige aandeelhouders, provincies en gemeenten, besluiten tot verkoop. Als Brinkhorst dit overneemt, blijft "de kern van het wetsvoorstel overeind", aldus CDA-Tweede Kamerlid Hessels.

Eerlijke concurrentie

Brinkhorst denkt dat eerlijke en echte concurrentie op de energiemarkt alleen mogelijk is als de energiebedrijven worden opgesplitst in een commercieel deel dat de stroom en het gas levert, en een publiek deel dat het netwerk in handen houdt. Dat publieke netwerk moet dan concurrerende leveranciers toegang bieden tot leidingen en kabels.

De energiebedrijven verzetten zich fel tegen de splitsing. Zij vrezen dat ze als relatief kleine bedrijven een makkelijke prooi worden voor buitenlandse energiegiganten die op het overnamepad zijn. Die buitenlandse bedrijven hoeven niet te splitsen en bovendien zou Nederland dan de macht over de eigen energievoorziening uit handen geven.

Onderonsjes

Het doel van Brinkhorst, meer en eerlijke concurrentie, zou dan niet bereikt worden, doordat slechts enkele buitenlandse maatschappijen het voor het zeggen krijgen en in onderonsjes de dienst kunnen gaan uitmaken.

Consumentenbond, kleine ondernemers en glastuinders hebben steun gegeven aan de splitsingswet, omdat zij denken te profiteren van de concurrentie.

Reorganisatiekosten

Brinkhorst hield de Kamer voor dat de baten van de splitsing veel hoger zullen zijn dan de kosten. Met name CDA en SP vrezen dat de huishoudens tientallen euro's per jaar meer moeten betalen door reorganisatiekosten.

Volgens Brinkhorst gaat de consument niet hiervoor opdraaien. De Dte, die toezicht houdt op de tarieven, zal dat niet toestaan. De bedrijven hebben genoeg vermogen om dit voor hun rekening te nemen. Brinkhorst zegde de Kamer onafhankelijk onderzoek toe, dat zijn stelling moet bewijzen.

Risico's

Bovendien moet de minister uitleggen waarom volgens hem de financiële risico's van splitsing te overzien zijn. Volgens het CDA hebben de energiemaatschappijen voor 22 miljard euro aan bezittingen in leasecontracten ondergebracht bij Amerikaanse investeerders. Splitsing zou ertoe kunnen leiden dat die contracten ontbonden kunnen worden en de Amerikanen forse schadeclaims eisen.

SP en LPF vinden dat Nederland met de splitsing van bedrijven niet "haantje de voorste" moet willen zijn en vrezen ongelijke concurrentie binnen de Europese Unie. Ook de ChristenUnie keerde zich tegen de wet: bij twijfel niet inhalen.

Gesloten deuren

Het debat over het wetsvoorstel van minister Brinkhorst van Economische Zaken om de energiebedrijven in ons land te splitsen, werd maandag in de Tweede Kamer plotseling achter gesloten deuren voortgezet.

Het publiek moest de zaal verlaten, toen Vendrik (GroenLinks) Brinkhorst vroeg of die zich door openbaarheid geremd voelde alle door de Tweede Kamer gevraagde informatie te geven.