DEN HAAG - De oppositiepartijen PvdA, GroenLinks en SP tonen zich woensdag niet verbaasd over het uit de hand lopen van de crisis in LPF en kabinet. "Dit moest wel fout gaan", zei PvdA-fractievoorzitter Van Nieuwenhoven.

Vooral PvdA en GroenLinks bekritiseren het leiderschap van premier Balkenende. Volgens hen had hij eerder het voortslepende geruzie in de LPF en tussen de LPF-ministers Heinsbroek en Bomhoff moeten beëindigen.

GroenLinks-fractievoorzitter Rosenmöller en Van Nieuwenhoven toonden zich ook zeer ontstemd over het moment van de uitbarsting van de crisis, die dinsdag kort na de uitvaart van prins Claus een hoogtepunt bereikte.

Van Nieuwenhoven: studentikoos kaartje

Fractievoorzitter Van Nieuwenhoven van de PvdA vindt dat premier Balkenende de problemen met de LPF-ministers in het kabinet schromelijk heeft onderschat. Ze verwijt hem dat hij anderhalve week geleden nog een "studentikoos kaartje" naar de Kamer stuurde met de mededeling dat er niets aan de hand was. "Hoe naïef kun je zijn?" aldus Van Nieuwenhoven woensdag bij het debat over de kabinetscrisis.

Volgens Van Nieuwenhoven draagt Balkenende een grote verantwoordelijkheid voor wat er mis is gegaan. Hij had volgens haar de LPF-ministers Heinsbroek en Bomhoff veel eerder moeten laten weten dat het afgelopen moest zijn met hun geruzie. Ook verweet ze Balkenende dat hij dinsdag een crisisvergadering heeft belegd, pal na de bijzetting van prins Claus.

"Balkenende beloofde wederopbouw, maar het werd een puinhoop. Deze coalitie wilde een einde maken aan de sorry-democratie, maar een heel groot sorry aan de kiezers is op zijn plaats."

De oppositiepartijen gaven eerder al aan weinig vertrouwen te hebben in de stabiliteit van het kabinet-Balkenende door de aanwezigheid van de onervaren coalitiepartij LPF.

De Graaf: schiettent

Ook D66-leider De Graaf vindt dat Balkenende veel blaam treft. In verband met het crisisoverleg van dinsdagavond sloeg hij de premier om de oren met diens slogan 'fatsoen moet je doen'. Het kabinet heeft er volgens De Graaf helemaal niets van gebakken. "Nog nooit was het zo'n zootje. Het was een schiettent. Nooit is de kiezer zo slecht bediend."

Marijnissen: schertsvertoning

De SP ziet uit naar de verkiezingen, laat de partij in een verklaring weten. Fractievoorzitter Marijnissen vindt het "terecht dat premier Balkenende een einde maakt aan deze schertsvertoning."

Marijnissen is vooral "woest" dat de twee ex-ministers, die het inhoudelijk wel eens waren, hun karakterologische verschillen niet overboord hebben kunnen zetten. "Is dit het voorbeeld voor de samenleving?"

Volgens de SP-leider is er nog iets "veel ergers" aan de hand. "Dit kabinet heeft politiek persoonlijk gemaakt door de publieke functie en individuele beslommeringen samen te laten vallen."