RIJSWIJK - Het gros van de daklozen in de vier grote steden moet over vier jaar onder dak zijn gebracht. Ook dienen de gemeenten een plan van aanpak te hebben voor mensen die uit hun huis dreigen te worden gezet. Dat staat in plannen die Amsterdam, Utrecht, Den Haag en Rotterdam dinsdag samen met minister Zalm van Financiën en staatssecretaris Ross van Volksgezondheid presenteerden. Daklozen zijn sceptisch over de plannen.

Bekijk video: Modem/ Breedband

Het beleid het aantal daklozen terug te brengen, moet resulteren in minder overlast op straat. Over zeven jaar moet die overlast nog verder zijn teruggebracht. De nieuwe aanpak is uniek omdat de gemeenten, het Rijk en alle betrokken hulpverlenende instellingen zoals woningcorporaties en de geestelijke gezondheidszorg met elkaar gaan samenwerken.

Met de uitvoering van het beleid is een bedrag van in totaal 175 miljoen euro gemoeid. De steden krijgen hiervoor geen extra subsidies maar zetten bestaande budgetten anders in zodat er per saldo meer geld naar daklozenopvang gaat.

Hulpaanbod

In 2010 moeten de samenwerkende organisaties 10.000 daklozen in de grote steden een hulpaanbod hebben gedaan. Daarbij moet 60 procent van de daklozen onderdak hebben. Ex-gevangenen mogen na hun vrijlating niet meer op straat terechtkomen. Al over twee jaar mogen mensen die door woningcorporaties uit hun huis worden gezet, niet meer op de keien worden gezet. Desnoods kunnen ze tijdelijk in portocabins worden ondergebracht.

Volgens Zalm kunnen gemeenten en instellingen via bestaande wetgeving al dwang en drang toepassen om daklozen, desnoods tegen hun zin, onderdak en opvang te bieden. Het is de bedoeling dat andere gemeenten de nieuwe aanpak overnemen.

Kanttekeningen

Daklozen en organisaties die voor hun belangen opkomen, plaatsen kanttekeningen bij de plannen. "Er gaan enorme bedragen over tafel, maar we moeten eerst maar eens zien wat daarmee gaat gebeuren. Ik heb het idee dat de repressie hierdoor alleen maar groter wordt en daklozen sneller in de gevangenis belanden", aldus T. Flesseman van de Belangenvereniging Amsterdamse Daklozen (BAD).

Dominee H. Visser van de Pauluskerk in Rotterdam, die zich onder meer inzet voor de opvang van daklozen, vindt het goed dat de gemeente extra investeert in dak- en thuislozen, maar heeft moeite met de dwang die erachter zit. "De gemeente stelt te veel voorwaarden", aldus Visser. Illegalen mogen bijvoorbeeld niet deelnemen aan het plan. "Waar moeten zij dan wel slapen?" Dak- en thuislozen zijn niet te reguleren. "Dat is het kenmerk van dakloosheid."

Rotterdam

Het plan is onder meer geënt op het Rotterdamse voorbeeld. Zo heeft de stad een lijst opgesteld met de zevenhonderd meest overlastgevende verslaafden. In het daklozenbeleid, Centraal Onthaal geheten, proberen de gemeente, zorginstellingen en onder meer het Leger des Heils daklozen zo te begeleiden dat zij zich uiteindelijk opnieuw zelf kunnen redden in de samenleving.

Rotterdam werkt voor 73 daklozen aan een speciaal voor hen op maat gemaakt trajectplan. Sinds 1 januari hebben bijna 160 mensen aan het loket van de Sociale Dienst van de gemeente gestaan. Dertig daklozen werden afgewezen, omdat zij geen binding met de regio hadden. Veertig dossiers worden nog bestudeerd.