WENEN - De raad van gouverneurs van de nucleaire waakhond van de Verenigde Naties, het IAEA, heeft zaterdag ingestemd met de doorverwijzing van het nucleaire dossier van Iran naar de VN-Veiligheidsraad. Teheran werkte niet voldoende mee met het Internationaal Atoomenergie Agentschap om de angst te ontzenuwen dat het land een kernwapen ontwikkelt. De Veiligheidsraad kan Iran sancties opleggen.

Bekijk video: Modem/ Breedband

De Iraanse president Ahmadinejad kondigde enkele uren later aan dat zijn land per direct geen medewerking meer zal verlenen aan onaangekondigde inspecties door het IAEA van nucleaire installaties. Iran verleende tot nu toe vrijwillig toegang aan de VN-inspecteurs, zoals voorzien in het aanvullende protocol van het non-proliferatieverdrag, dat de verspreiding van kernwapens moet tegengaan.

Groot belang

Dat protocol werd door een vorig, hervormingsgezinder regime in Teheran getekend, maar nooit geratificeerd. Verrassingsinspecties zijn van groot belang voor de toezichthoudende taak van het IAEA.

Ahmadinejad zei in zijn verklaring echter niet dat Iran nu ook direct zal beginnen met het verrijken van uranium, zoals de Iraanse delegatieleider bij het IAEA, Javed Vaeedi, wel had aangekondigd.

Wel liet de Iraanse president weten dat "het onderzoek naar, en de ontwikkeling en voorbereiding van het vreedzame gebruik van kernenergie nu serieus en krachtig in gang moeten worden gezet".

Elektriciteit

Iran zegt kernenergie nodig te hebben om in de toekomst aan de vraag naar elektriciteit te kunnen voldoen.

Eerder liet Iran al weten niet langer te willen praten over een Russisch compromisvoorstel om uranium in Rusland te verrijken als de motie zou worden aangenomen.

Stemmen

De bestuursraad van het IAEA stemde met 27 tegen drie stemmen en vijf onthoudingen voor een door de Europese Unie ingediende motie.

Die moet de druk op de regering in Teheran verhogen om haar samenwerking met het IAEA te verbeteren. De Iraniërs krijgen op aandringen van China en Rusland nog zeker een maand om tot een oplossing te komen. Cuba, Syrië en Venezuela stemden tegen de motie.

Toekijken

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rice liet zaterdag weten dat Iran de boodschap die het IAEA heeft uitgezonden ter harte moet nemen. "De wereld zal niet blijven toekijken als Iran zijn weg naar de ontwikkeling van kernwapens vervolgt", aldus Rice.

De Britse ambassadeur bij het IAEA, Jenkins, sprak ook van "een duidelijk signaal naar de Islamitische Republiek Iran, een boodschap van bezorgdheid en van een voortdurend gebrek aan vertrouwen in Irans nucleaire intenties".

Extra druk

"De bestuursraad zal de kwestie doorverwijzen naar de Veiligheidsraad, zodat na de volgende sessie van de bestuursraad (op 6 maart) de Veiligheidsraad eventueel extra druk op Iran kan zetten", aldus de diplomaat. Iran heeft een deel van zijn nucleaire programma achttien jaar geheim gehouden.

De stemming in het IAEA zou oorspronkelijk vrijdag al zijn, maar werd vertraagd door meningsverschillen tussen de Europese Unie en vijftien landen van de Beweging van Niet-Gebonden Landen. Die laatste probeerden de bewoordingen van de resolutie te verzwakken.

Beperkt

Landen zoals India, Brazilië en Zuid-Afrika zijn bang dat hun eigen nucleaire opties door de resolutie kunnen worden beperkt.

De kans dat de Veiligheidsraad Iran snel sancties zal opleggen, wordt klein geacht omdat de machtsblokken verdeeld zijn, aldus diplomaten bij de VN. Zij vermoeden dat de Veiligheidsraad eerst Teheran nog eens zal oproepen om aan de eisen van het IAEA te voldoen. Moskou en Peking zijn tegen sancties. Zij hebben grote handelsbelangen in Iran. Als permanente leden van de Veiligheidsraad kunnen zij hun veto uitspreken over sancties.