DEN HAAG - De missie naar de Afghaanse provincie Uruzgan gaat definitief door. Na ongeveer negen uur debat in de Tweede Kamer kon premier Balkenende donderdagavond constateren dat een ruime Kamermeerderheid het kabinet steunde in zijn voornemen 1200 militairen naar Uruzgan te sturen. Het kabinet zal het besluit om naar Afghanistan te gaan vrijdag in de ministerraad formeel vaststellen.

Bekijk video: Modem/ Breedband


Foto: Gera Nieland | Demonstratie tegen het zenden van troepen naar Afghanistan in Den Haag

Een zeer ruime Kamermeerderheid sprak donderdag haar steun uit voor de operatie. Uiteindelijk bleven de oppositiepartijen SP en GroenLinks, regeringspartij D66 en het PvdA-Kamerlid Van Heteren tegen, maar bleken CDA, de rest van de PvdA, VVD, LPF, ChristenUnie, SGP, Groep Wilders en de Groep Nawijn voor de missie.

De ministers Bot (Buitenlandse Zaken), Kamp (Defensie) en Van Ardenne (Ontwikkelingssamenwerking) waren de grote winnaars van het debat. Zij zaten maandenlang in onzekerheid of hun plannen voor de missie het zouden halen.

Onvrede

Er was in de Kamer grote onvrede over het vele gestechel van de afgelopen twee maanden. Het kabinet kon door weerstand van de D66-ministers Brinkhorst en Pechtold in december maar niet tot een echt besluit komen, waarna de Kamer wekenlang weigerde te debatteren over het 'kabinetsvoornemen'.

Om dat in de toekomst te voorkomen, droeg de Kamer donderdag het kabinet op bij nieuwe missies altijd met een "eenduidig besluit" te komen. Dit initiatief van VVD en PvdA viel volledig verkeerd bij coalitiepartij CDA, die hierin zware kritiek zag op het leiderschap van premier Balkenende. De premier zelf zei zich ook niet in de kritiek te kunnen herkennen.

Dittrich

Grote verliezer in het debat bleef echter D66-leider Dittrich, die zich half december, nog voor het kabinetsbesluit, al tegen had verklaard. In de periode erna dreigde D66 uit het kabinet te stappen als dat de missie zou doorzetten.

Donderdag werd definitief duidelijk dat D66 dat dreigement niet ten uitvoer zou brengen. Als het kabinet zou vallen, zou er na verkiezingen toch weer een coalitie komen van partijen die de missie in Uruzgan steunen. Dus er viel op dat punt geen winst te behalen. D66-leider Dittrich ging donderdagavond vóór het debat door het stof, door toe te geven dat zijn eigen optreden de schoonheidsprijs niet verdiende en hij fouten had gemaakt.

Onder vuur

Ook in het debat kwam Dittrich onder vuur te liggen. Hij moest toegeven dat hij zijn partijgenoten in de ministerraad, de D66-ministers Pechtold en Brinkhorst, er niet van had kunnen overtuigen dat de missie niet door moest gaan. Hij moest ook toegeven dat hij met de eerdere dreiging met een kabinetscrisis had geprobeerd het kabinetsbesluit te beïnvloeden.

Dittrich was ervan uitgegaan dat de PvdA tegen de missie zou stemmen en dan had de dreiging met een crisis misschien CDA en VVD kunnen doen besluiten af te zien van de missie. Maar het liep anders en Dittrich kon donderdagavond niet anders dan constateren dat een overgrote meerderheid van de Kamer voor de missie is. "Dan zal ik mijn verlies moeten nemen en zullen we vanaf nu wel als één man achter de militairen staan."

As Bush-Blair-Balkenende

D66-Kamerlid Bakker verweet de PvdA en de VVD nog wel dat zij de procedure hebben gerekt door na het 'kabinetsvoornemen' van 22 december te eisen dat het kabinet een echt 'besluit' zou nemen. Bakker haalde hard uit naar premier Balkenende en sprak nogal kritisch over de "as Bush-Blair-Balkenende". De VVD noemde dat "onverantwoordelijk" en stelde dat D66 als regeringspartij "op de drempel naar buiten" staat.

De Kamer kreeg ook toezeggingen van het kabinet. Zo wil minister Van Ardenne het budget dat de Nederlandse commandant heeft voor eigen wederopbouwprojecten (daken repareren, waterputten slaan) op verzoek van de Kamer verdubbelen naar 1 miljoen euro. In totaal geeft Nederland de komende jaren overigens 100 miljoen euro voor wederopbouw in heel Afghanistan.

Minister Kamp bevestigde dat de Amerikanen geen operaties uitvoeren in het Nederlandse gebied als de Nederlandse commandant dat niet wil. Dit was een van de eisen van de PvdA. Kamp beloofde de Kamer verder dat hij er alles aan zal doen om de nazorg voor de militairen op een hoog niveau te houden. In Uruzgan zelf zullen daarvoor speciale hulpverleners worden ingezet.

NAVO-baas De Hoop Scheffer toonde zich donderdagavond blij met het positieve geluid vanuit Nederland. Hij sprak van "een belangrijke en welkome stap".