BAGDAD - De Iraakse parlementsverkiezingen zijn donderdag op enkele verspreide incidenten na, rustig verlopen. De opkomst was hoog, zelfs in steden die worden beschouwd als soennitische verzetshaarden. De belangstelling was zo groot, dat in sommige plaatsen stemlokalen een uur langer werden opengehouden om iedereen de gelegenheid te geven te stemmen.

Bekijk video: Modem/ Breedband

Ongeveer vijftien miljoen Irakezen mochten donderdag naar de stembus. Zij kozen, voor het eerst sinds de val van de dictatuur van Saddam Hussein in april 2003, een parlement dat een volledige termijn van vier jaar gaat dienen. Om de 275 zetels in de Raad van Afgevaardigden streden in totaal 307 partijen en negentien coalities. De uitslag kan nog dagen op zich laten wachten.

Iraakse leiders reageerden opgetogen op het verloop van de verkiezingen. President Jalal Talabani noemde die "een nationaal feest voor alle Irakezen". De Verenigde Staten toonden zich al even enthousiast. "Dit is een historische dag voor het Iraakse volk, voor het Midden-Oosten en de wereld", aldus woordvoerder Scott McClellan van het Witte Huis.

Incidenten

Geheel zonder dodelijk geweld verliep de stembusgang overigens niet. In totaal vielen donderdag acht doden door gewelddadige incidenten. In Mosul doodden opstandelingen een bewaker bij een stemlokaal. In Tal Afar, ten noorden van Mosul, kwam een burger om door een mortieraanval. Ten zuiden van Tikrit kostte een bomaanslag aan vier mannen het leven. In en rond de stad Baquba stierven een politieagent en een burger.

Bagdad werd in de ochtend opgeschrikt door een aantal explosies. Daardoor raakten verscheidene mensen gewond. Toch benadrukten de ministers van Defensie en Binnenlandse Zaken dat de omstandigheden voor verkiezingen in het overgrote deel van het land "goed, zo niet uitstekend" waren. Het aantal geweldsslachtoffers is de afgelopen weken inderdaad zelden zo laag geweest.

Uitgaansverbod

In heel Irak golden verscherpte veiligheidsmaatregelen rond de stembusgang. In grote steden gold een nachtelijk uitgaansverbod en een rijverbod voor auto's. Verder waren de grenzen de afgelopen drie dagen gesloten om te voorkomen dat buitenlandse terroristen het land zouden binnenkomen om de verkiezingen met aanslagen te verstoren. Ook het vliegveld van Bagdad was dicht.

Deze maatregelen en een massale inzet van leger en politie - er waren circa 150.000 agenten en militairen op de been - hebben geleid tot een nog rustiger verloop van de verkiezingsdag dan bij de stembusgang in januari. Toen kozen de Irakezen een Nationale Assemblee, die belast werd met het schrijven van een nieuwe grondwet.

Soennieten

Ook de opstelling van de soennitische bevolkingsgroep heeft een rol gespeeld. In januari boycotten soennitische partijen de stembusgang en bleven soennistische kiezers massaal thuis. Dat was nu anders. Soennieten trokken bijna even massaal naar de stembus als andere groepen. Desondanks is de verwachting dat het sjiitische blok, de Verenigde Iraakse Alliantie, opnieuw de meeste zetels in de wacht zal slepen, gevolgd door de Koerdische Alliantie.

De eerste taak van de nieuwe volksvertegenwoordiging is het aanwijzen van een president en twee vicepresidenten. Het staatshoofd wijst vervolgens iemand van de grootste partij aan als premier. Ook in vijftien andere landen, waaronder Nederland, konden Irakezen de afgelopen dagen hun stem uitbrengen.

In Nederland hebben dinsdag, woensdag en donderdag ongeveer 14.000 Irakezen in Utrecht hun stem uitgebracht voor de parlementsverkiezingen in hun land.

Volgens een woordvoerder van de Nederlandse afdeling van de Onafhankelijke Kiescommissie van Irak zijn er donderdag bijna 4000 mensen naar het stembureau in de Utrechtse Kromhoutkazerne gekomen.