DEN HAAG - De Tweede Kamer laat zich niet opjagen om een besluit te nemen over een nieuwe, waarschijnlijke missie naar Afghanistan. Het kabinet besluit daar maandag over, maar de Kamer besloot dinsdag in een procedurevergadering het Kamerdebat pas eind januari, na het kerstreces, te houden.

In de Kamer is vooralsnog geen meerderheid voor de missie met 1100 tot 1300 militairen naar de Afghaanse provincie Uruzgan. Na de SP en de LPF meldde dinsdag ook GroenLinks al bij voorbaat tegen te zijn, hoe het kabinet een besluit ook beargumenteert. Alleen de VVD lijkt een zekere voorstander. Bij het CDA "kan het dubbeltje nog beide kanten opvallen", aldus een woordvoerder. De christenunie en de SGP hebben een "positieve grondhouding", maar die is er zeker niet bij de grootste oppositiepartij PvdA. Regeringspartij D66 is vooralsnog zelfs tegen.

Overhalen

De ruime tijd die de Kamer nu neemt, inclusief briefings door hoge militairen en hoorzittingen met deskundigen, is mede bedoeld om D66 en misschien de PvdA nog over te halen, zei VVD-Kamerlid Van Baalen dinsdag. "Ik kan me niet voorstellen dat je Uruzgan ingaat zonder D66", aldus Van Baalen.

Als D66 niet instemt, zou een Kamermeerderheid afhangen van de steun van ChristenUnie en SGP. Dat is een mager draagvlak voor een missie waarbij de kans op Nederlandse slachtoffers aanzienlijk is.

Ook in de boezem van het kabinet wordt nog getwijfeld. D66-minister Pechtold zei dinsdag te hopen op steun bij zijn twijfels. "Het is een lastig besluit en ik hoop dat velen het met mij lastig vinden, want het gaat om Nederlandse mensenlevens en de mensenrechten van de Afghanen."

De briefing die de Kamer wil houden zal waarschijnlijk plaatsvinden met de commandant der strijdkrachten, generaal D. Berlijn. In de hoorzitting zouden externe deskundigen moet optreden. Zo wil GroenLinks de directeur van het Rode Kruis in Afghanistan en de directeur van een Afghaanse mensenrechtenorganisatie uitnodigen. Mogelijk dat de Kamer ook een ISAF-generaal uitnodigt.

Stellingname GroenLinks

Dat GroenLinks dinsdag besloot niet op het kabinetsbesluit te wachten voor de eigen stellingname, kwam onverwacht. De partij heeft de afgelopen jaren vóór Nederlandse deelname aan de missies van ISAF gestemd, al was ze dit voorjaar wel tegen het sturen van 'special forces' naar de regio-Kandahar.

De afgelopen weken stond de GroenLinks-fractie al zeer terughoudend tegenover de jongste kabinetsplannen, maar was een definitief standpunt nog niet bepaald. Maar volgens GroenLinks-Kamerlid Karimi heeft minister Bot (Buitenlandse Zaken) tijdens de NAVO-bijeenkomst in Brussel vorige week een "uitgelezen kans" laten liggen om bij de Amerikanen sluiting van Guantánamo Bay en een definitief einde aan mishandeling en marteling te eisen. "We verliezen op deze manier zoveel geloofwaardigheid, dat de strijd tegen het terrorisme niet meer is te winnen."

Inhoudelijk vreest GroenLinks dat ISAF in Uruzgan deels gaat samenvallen met de Amerikaanse jacht op terroristen in de Operatie Enduring Freedom (Duurzame Vrijheid). Dan kunnen Nederlandse militairen betrokken raken bij een "gevaarlijke grondoorlog", aldus GroenLinks. Bovendien wordt Nederland mogelijk "medeverantwoordelijk voor de Amerikaanse schendingen van mensen- en oorlogsrecht", vreest GroenLinks. "Het kabinet dreigt Nederland mee te sleuren in een ondoordacht en gevaarlijk avontuur dat veel contraproductieve gevolgen kan hebben."

De SP was eerder al tegen de Uruzgan-missie en ook de LPF keerde zich vorige week tegen het voorstel van de ministers Kamp (Defensie) en Bot. De LPF wil liever militairen naar Afrika sturen, waar voor een fractie van de kosten van een missie in Afghanistan "wonderen kunnen worden verricht".