DEN HAAG - Het Openbaar Ministerie (OM) heeft woensdag voor de rechtbank in Den Haag vijftien jaar cel geëist tegen de Nederlandse zakenman F. van Anraat voor medeplichtigheid aan volkerenmoord in Irak en oorlogsmisdaden in Iran. De 63-jarige Nederlander heeft volgens de aanklagers in de periode 1984-1988 meer dan duizend ton grondstoffen voor chemische wapens geleverd aan het Irakese regime van Saddam Hussein.

Bekijk video: Modem/ Breedband

Dat bewind gebruikte de chemische stoffen voor het maken van gifgaswapens. Die zijn vervolgens ingezet in de oorlog met Iran (1984-1988) en tegen de Koerdische bevolking in Noord-Irak. Vele duizenden mannen, vrouwen en kinderen kwamen door de chemische aanvallen om het leven.

Straf

Vijftien jaar cel is de maximale straf die de rechter in Nederland kan opleggen voor medeplichtigheid aan volkerenmoord en oorlogsmisdaden. Die verdient Van Anraat, meent aanklager F. Teeven, omdat volgens hem de ernst van de zaak nog steeds niet tot de verdachte is doorgedrongen. "Van Anraat hoorde eerder deze week de verhalen van de slachtoffers nog ogenschijnlijk onbewogen aan."

Uit de verklaringen van de overlevenden blijkt dat zij tot op de dag van vandaag zware lichamelijke en geestelijke klachten aan de chemische bombardementen hebben overgehouden. Ook zijn er veel overlevenden die later alsnog aan de gevolgen van gifgas zijn bezweken.

Beelden

Teeven benadrukt dat de Nederlandse zakenman wist waarvoor de stoffen die hij aan Irak leverde, werden gebruikt. Al in 1985 werd hij daarvoor in Japan gewaarschuwd. "Zelfs toen de verdachte de beelden van de chemische aanval op Halabja in 1988 op de televisie zag, is hij doorgegaan met leveren", concludeert de officier van justitie. "Hij heeft bewust zijn ogen gesloten."

Van Anraat gaf met zijn adviezen en leveringen de machthebbers en militaire top in Irak zelfs zekerheid dat de grondstoffen geleverd bleven worden. Teeven: "Men hoefde er dus niet zuinig mee om te gaan." Volgens een getuige uit het toenmalige Irakese regime was Van Anraat inderdaad een belangrijke schakel voor het chemische wapenprogramma van Irak.

Koerden

Dat de Nederlander wist dat de chemische materialen werden gebruikt voor onder meer de vernietiging van Koerden, bevestigt een Japanse zakenpartner van hem ook. De Japanner stelt dat Van Arnaat "heel goed wist" waarvoor de stoffen werden gebruikt. De Nederlander drukte de Japanner nog op het hart er nooit over te spreken dat Irak de bestemming van de chemicaliën was.

Ook andere getuigen hebben aangegeven dat de Nederlandse zakenman het exportverbod naar Irak destijds bewust omzeilde. Waar andere leveranciers in 1984 ophielden met leveren door opgelegde exportbeperkingen naar Irak, bleef Van Anraat wel chemische producten aanvoeren. Hij gebruikte schijnconstructies om toch de chemicaliën in Irak te krijgen en ook dat toont nog eens zijn boze opzet aan, aldus Teeven.

Vluchtoord

De strafzaak tegen Van Anraat is het eerste proces over volkerenmoord tegen een Nederlander voor een Nederlandse rechter. Het OM spoort tegenwoordig oorlogsmisdadigers en plegers van volkerenmoord in Nederland actief op en vervolgt ze als dat mogelijk is. Nederland wil geen vluchtoord voor deze mensen zijn.

Vrijdag geven de advocaten van de Nederlandse zakenman hun visie op de zaak.