DEN HAAG - Ongeveer 200.000 Nederlanders zijn in 2001 door te veel zorgverplichtingen voor familie of vrienden ziek geworden of op andere manieren in de knel geraakt. Dat concludeert het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in een studie naar mantelzorg die donderdag is gepresenteerd.

Mantelzorg is onbetaalde zorg aan familie en of vrienden. De mantelzorgers raakten bijvoorbeeld overspannen of kregen conflicten door hun vrijwilligerswerk op hun werk of in hun eigen gezin.

De overheid wil dat burgers meer gaan zorgen voor mensen in hun omgeving, en minder snel aankloppen bij officiële hulpinstanties. Eerder is al vast komen te staan dat voor sommige vrijwilligers die hulp op den duur zo zwaar wordt dat ze er aan onderdoorgaan. Volgens het SCP gaat het om 7 procent van in totaal 3,7 miljoen mantelzorgers.

Overbelast

Een andere groep, ook 7 procent van het totaal, zegt met de vrijwillige zorg te veel hooi op de vork te hebben genomen en voelt zich zwaar overbelast. Een kwart van de vrijwillige zorgverleners zegt totaal geen problemen te hebben met het extra werk.

Terminale patiënten

Volgens het SCP geldt dat hoe zwaarder de zorg is, hoe meer belast de hulpverlener zich voelt. Met name verzorgers van terminale patiënten hebben het zwaar, net zoals verzorgers van patiënten die diverse soorten hulp nodig hebben (bijvoorbeeld persoonlijke verzorging, huishoudelijke hulp en begeleiding buiten de deur), alsmede mannen die langdurig alleen voor hun chronisch zieke partner moeten zorgen.

Het SCP bepleit dat instellingen zoals thuiszorg bij het toewijzen van zorg meer rekening houden met de situatie van de mantelzorger. Veel hulpverlenende organisaties houden naar de mening van het SCP te weinig rekening met de belastbaarheid van de vrijwilliger.

Maatregelen

Voor LOT, de Vereniging van Mantelzorgers, is het een bekend probleem. "Het speelt al jaren en het is tijd voor maatregelen uit de politiek", aldus A. Ouwerkerk directeur van LOT. Volgens hem moet er meer professionele hulp als thuiszorg komen. Ook zouden de mantelzorgers meer vrij van werk moeten kunnen nemen. Een financiële vergoeding om hulp in te kopen is ook een optie, vindt LOT.

Ontspanningsweekenden

De vereniging organiseert bovendien 45 ontspanningsweekenden waar mantelzorgers tot rust kunnen komen. Maar mensen kunnen ook terecht bij de steunpunten van Mantelzorg. "We gaan dan op huisbezoek om de verzorgers advies te geven", aldus een woordvoerster. "We kijken of er een andere dagindeling mogelijk is, of dat er aanpassingen in de woning noodzakelijk zijn. Ook onderzoeken we of er andere mensen in de omgeving een helpende hand kunnen bieden of dat we vrijwilligers moeten inschakelen."