JERUZALEM - De Israëlische premier Sharon heeft de Likud-partij verlaten. Maandag heeft hij al de eerste vergadering voorgezeten van een nieuwe partij, met de naam Nationale Verantwoordelijkheid.

Bekijk video: Modem/ Breedband

Veertien van de veertig parlementariërs van Likud zouden al hebben aangegeven over te zullen stappen naar de centrumpartij van Sharon, waarmee hij het vredesproces met de Palestijnen wil voortzetten. Bij de eerste vergadering zaten vier Likud-ministers bij de premier aan tafel.

Parlementsverkiezingen

De premier bood maandag ook het ontslag van zijn regering aan bij president Katsav, die daarna liet weten dat er zo snel mogelijk parlementsverkiezingen zullen worden gehouden. Volgens de wet moet na de ontbinding van het parlement binnen negentig dagen een nieuwe stembusgang komen. Dat er vervroegde verkiezingen zouden komen, was al vorige week bekend geworden, nadat de Arbeidspartij had gezegd uit de coalitie met Likud te stappen.

Routekaart

Op een persconferentie zei Sharon maandagavond dat zijn nieuwe partij een 'liberale beweging' zou worden, die gaat werken voor een toekomst van "stabiliteit, veiligheid en vrede". De premier liet weten dat hij vasthoudt aan de internationale routekaart naar vrede en streeft naar permanente grenzen tussen Israël en een Palestijnse staat.

Hij benadrukte dat hij geen plannen heeft voor een eenzijdige terugtrekking van het Israëlische leger uit de Westelijke Jordaanoever, zoals eerder gebeurde met de Gazastrook. Daar trok Israël zich na 38 jaren van bezetting in september uit terug.

Nederzettingen

De premier sluit niet uit dat op termijn op de Westoever Israëlische nederzettingen worden ontruimd, maar dat gebeurt pas in de laatste fase van de routekaart. Grote nederzettingen zullen volgens hem altijd deel blijven uitmaken van Israël.

Buitenposten

De buitenposten op de Westoever, die vaak niet meer dan uit een paar caravans bestaan, zullen wel worden ontruimd. De posten zijn opgericht zonder toestemming van de autoriteiten. De Verenigde Staten dringen aan op de verwijdering van circa honderd buitenposten.

Waarnemers betitelden de beslissing van Sharon als een tsunami en een aardbeving. De kiezers zullen bij de komende verkiezingen globaal de keus hebben tussen de Arbeidspartij links, Likud rechts en Nationale Verantwoordelijkheid in het midden.

Gouden kans

Linkse Israëlische politici zien het vertrek van Sharon uit Likud als een gouden kans voor het vredesproces. "Dit is een echte kans op een coalitie die wordt geleid door voorstanders van vrede, inclusief voormalige Likud-leden die inzien dat ze de natie en zichzelf 38 jaar hebben misleid", zei Yossi Beilin van de kleine gematigd linkse partij Meretz-Yahad.

Maar binnen de rechtervleugel van Likud en bij kleinere conservatieve partijen overheerste maandag de opvatting dat Likud zonder Sharon wellicht beter af zal zijn. Volgens de haviken was de partij onder Sharon de weg kwijtgeraakt.

Ondenkbaar

De conservatieve krachten binnen Likud hebben zich hevig verzet tegen Sharons beslissing om de Gazastrook te ontruimen. Het verkleinen van de Israëlische aanwezigheid op de Westelijke Jordaanoever, een waarschijnlijk gevolg van het uitvoeren van de routekaart, is voor conservatief Likud ondenkbaar.

Gematigde Likud-leden willen de populaire Sharon wel volgen. Vier Likud-ministers, Olmert van Financiën, Ezra van Binnenlandse Veiligheid, Livni van Justite en Hirshson van Toerisme, waren maandag aanwezig bij de vergadering van de Nationale Verantwoordelijkheid. Ook Sharons zoon Omri was van de partij.

Tegenslag

Een tegenslag voor Sharon was dat minister van Defensie Mofaz maandag besloot bij Likud te blijven. Maar volgens een medewerker van Sharon hebben enkele prominente niet-parlementariërs al aangegeven van Likud naar de nieuwe partij over te stappen.

Palestijnse vertegenwoordigers reageerden terughoudend op de aankondiging van Sharon. Vicepremier Nabil Shaath zei maandag "de politieke ontwikkelingen in Israël nauwlettend te volgen".