DEN HAAG - Notoire zwartrijders in het openbaar vervoer zouden verplicht een OV-abonnement moeten hebben waarbij de kosten ervan op hun uitkering worden ingehouden. Dat adviseren onderzoekers in een rapport dat minister Donner van Justitie donderdag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Hij gaat het plan bestuderen en mogelijk uitwerken, in overleg met de vervoersmaatschappijen, het Openbaar Ministerie (OM) en de politie. Dat geldt ook voor andere voorstellen, zoals een civielrechtelijk reisverbod voor mensen die stelselmatig zonder kaartje reizen.

Sancties

"Dergelijke sancties op maat bieden wellicht soelaas voor notoire zwartrijders die ondanks de inzet van civiel- en strafrechtelijke middelen overlast in het openbaar vervoer blijven veroorzaken", schrijft Donner. Het gaat volgens hem vaak om mensen zonder vaste woon- en verblijfplaats en met psychische en verslavingsproblemen die ook op andere manieren met justitie in aanraking komen.

De onderzoekers pleiten er verder voor dat het OM in een proefproces moet proberen notoire zwartrijders te vervolgen voor flessentrekkerij. Maar de minister denkt dat dat niet kan, omdat het juridisch gezien verschillende zaken zijn.

Poortjes

De overheid neemt de komende jaren diverse maatregelen om zwartrijden tegen te gaan. Zo moeten in 2008 bij vrijwel alle metrostations en 150 treinstations poortjes staan waarmee ongeveer 90 procent van de reizigers wordt gecontroleerd, aldus Donner. Dat moet vooral incidentele zwartrijders ervan weerhouden zonder kaartje te reizen. De toegangspoortjes zijn onderdeel van de invoering van een chipkaart voor het openbaar vervoer, die de huidige vervoerbewijzen gaat vervangen.

Maar er zullen altijd notoire zwartrijders blijven, constateert de minister. De onderzoekers hebben daarom uitgezocht welke juridische middelen er zijn om die groep aan te pakken. Donner heeft net als de deskundigen een voorkeur voor civielrechtelijke sancties. Het strafrecht moet volgens hem als uiterst middel worden ingezet.