DEN HAAG - De wachtlijsten van ziekenhuizen bestaan niet meer in politiek Den Haag. Maar nog wel in de praktijk. Dat blijkt uit onderzoek dat de Volkskrant verrichtte naar de uitvoeringsverslagen van vijftien ziekenfondsen. Volgens dat onderzoek moesten verzekerden bij zes verzekeraars vorig jaar langer wachten dan de afgesproken norm van maximaal zeven weken voor een niet-spoedeisende behandeling in een ziekenhuis.

Zo wachtten verzekerden van Amicon gemiddeld 9,9 weken op een opname in een ziekenhuis. Bij deze verzekeraar liep de wachttijd voor een dagbehandeling op tot een gemiddelde van 8,9 weken, terwijl de norm zes weken is.

Volgens een Amicon-woordvoerder wachten verzekerden vaak liever langer op een behandeling in een ziekenhuis in de buurt dan dat ze een ziekenhuis verder weg kiezen. Bovendien spelen volgens hem de fusies van ziekenhuizen in een regio een rol. Daardoor is er weinig concurrentie.

Verbetering

Overigens stelt Amicon donderdag dat het beeld uit het Volkskrant-onderzoek niet helemaal klopt. Er is volgens hem wel degelijk sprake van verbetering van de wachttijden in de ziekenhuizen. "Vroeger moesten wij voor behandelingen die niet konden wachten, uitwijken naar ziekenhuizen in bijvoorbeeld Duitsland. Nu is dat niet meer nodig.

Minister Hoogervorst (Volksgezondheid) sprak afgelopen zomer nog van gemiddelde wachttijden van vijf weken in 2004. Volgens zijn woordvoerder waren die gegevens gebaseerd op rapportages van ziekenhuizen. Er zijn vorig jaar enorme verbeteringen ingezet bij ziekenhuizen, stelde hij.

Borstcorrectie

Uit de cijfers blijkt dat vooral de wachttijden voor algemene plastisch chirurgie, buikwand- en borstcorrecties de gemiddelden omhoog stuwden. Zo was de gemiddelde wachttijd voor een borstcorrectie in januari 2005 28,7 weken, in februari 2004 was dat 32,2 weken.

Zorgverzekeraars Nederland benadrukt dat wachttijden bij ziekenhuizen ook beïnvloed worden door de voorkeur van verzekerden voor specialisten en ziekenhuizen. "Patiënten wachten liever op hun eigen specialist of degene waar zij zelf voorkeur voor hebben, dan dat ze ingaan op het aanbod om elders sneller geholpen te worden", aldus een woordvoerster.

Vrije prijs

De Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) benadrukt dat bij behandelingen waar vrije prijs en kwaliteitonderhandelingen met zorgverzekeraars mogelijk zijn, zoals heup- en knieoperaties de wachtlijsten verdwijnen. De vereniging pleit al tijden voor het loslaten van meer prijzen, maar daar wil Hoogervorst nog niet aan.

De wachttijden worden sinds februari 2005 niet meer centraal verzameld door de NVZ. De NVZ vindt dat de verantwoordelijkheid van de individuele ziekenhuizen, die sinds 1 januari dit jaar wettelijk verplicht zijn die gegevens aan te leveren aan het DIS-systeem van de stichting DBC-onderhoud. Die stichting bestaat uit vertegenwoordigers van zorginstellingen, verzekeraars en patiëntenorganisaties.

Openbaar

Die gegevens hadden al op internet moeten staan, maar als het goed is, worden de wachttijden volgend jaar volledig openbaar, aldus een woordvoerder van het ministerie. De vertraging zou te maken hebben met de ziekenhuizen die bang zijn voor het aanleveren van privacygevoelige informatie. DIS bevat straks namelijk meer informatie dan alleen wachttijden.

De PvdA vraagt zich af waarom het ministerie er niet voor kan zorgen dat de wachttijden nu al op internet staan, terwijl private partijen als zorgkiezer.nl dat voor drie ton wel kunnen. Tweede Kamerlid Heemskerk hekelt Hoogervorst die alleen voor de site kiesbeter.nl dit jaar 9 en volgend jaar 8 miljoen euro aan belastingcenten uittrekt.

Fouten

Volgens een VWS-woordvoerder kunnen private partijen gewoon cijfers van websites van ziekenhuizen overnemen, maar moet het ministerie die cijfers altijd controleren. "Wij mogen geen fouten maken."

De hoge kosten van kiesbeter.nl zijn het gevolg van de database die op kosten van het ministerie wordt gebouwd. Bedoeling is om daar de ervaringen van patiënten vast te leggen, zoals in Amerika ook gebeurt. "Dat is een heel groot systeem en de ontwikkeling daarvan is duur. Zodra het af is en loopt neemt de financiering af. Daarna is de databank ook beschikbaar voor private partijen, want hij wordt volledig openbaar", aldus de woordvoerder.