PARIJS - De Franse president Chirac heeft zondagavond na overleg over de onlusten met ministers tegen de pers gezegd dat het herstel van de openbare orde en de veiligheid een prioriteit is. Chirac had zich nog niet publiekelijk uitgelaten over de hevige ongeregeldheden in tal van Franse stadswijken die 28 oktober begonnen.

Bekijk video: Modem/ Breedband

Chirac zei dat hij met zijn ministers heeft besloten een aantal maatregelen te nemen die de daadkracht van politie en justitie bevorderen. Hij zei niet om wat voor maatregelen het ging. "Zij die geweld en angst willen zaaien, zullen worden opgepakt, berecht en gestraft," aldus Chirac. Hij beklemtoonde daarbij dat de toestanden in de voorsteden moeten worden verbeterd "met repect voor iedereen, met rechtvaardigheid en gelijkheid van kansen".

Relschoppers hebben zondagavond in Grigny ten zuiden van Parijs op de politie geschoten. Tien agenten raakten gewond. Twee van hen zijn er ernstig aan toe, deelde de politie mee.

Het incident in Grigny komt in de elfde achtereenvolgende nacht van ongeregeldheden in Frankrijk. Ongeveer tweehonderd jongeren gooiden stenen en andere voorwerpen naar de politie, toen sommige oproerkraaiers begonnen te schieten.

Veiligheidsraad

In verband met de toenemende ongeregeldheden in Frankrijk, had Chirac zondag de nationale veiligheidsraad bijeengeroepen. Het besluit van de president volgde op de gewelddadigste nacht sinds de onlusten tien dagen geleden uitbraken. Het gaat om de omvangrijkste rellen in Frankrijk in jaren.

In de nacht van zaterdag op zondag staken vernielzuchtige jongeren tientallen gebouwen, waaronder scholen en winkels, en 1300 auto's in brand. De politie arresteerde ruim driehonderd relschoppers. Voor het eerst was het ook in het centrum van Parijs onrustig. Hier gingen meer dan dertig auto's in vlammen op. De politie betrapte elf oproerkraaiers op heterdaad bij het maken van brandbommen.

Het geweld breidde zich de afgelopen dagen als een olievlek uit vanuit de verarmde, vooral door allochtonen bewoonde Parijse voorsteden naar andere Franse steden. In Evreux ten westen van de hoofdstad kwam het volgens ooggetuigen tot een zeer harde confrontatie tussen politie en tientallen jongeren. Aan beide zijden vielen gewonden.

Overleg

Premier De Villepin wil binnenkort met concrete voorstellen komen om de spanningen te verminderen. Hij voerde zondag overleg met agenten en onderwijzers uit de getroffen gebieden. Hij sprak eerder afgelopen weekeinde met zijn kernkabinet en met een vertegenwoordiger van de islamitische gemeenschap.

Minister Sarkozy van Binnenlandse Zaken voerde overleg met de politie over de te gebruiken tactiek tegen de opstandige jongeren. De regering beloofde standvastig op te treden tegen het geweld. De autoriteiten zetten inmiddels helikopters uitgerust met videocamera's in om de situatie in de gaten te houden en om daders te identificeren.

Voor deelname aan de geweldplegingen in en rond de Franse hoofdstad zijn inmiddels de eerste daders veroordeeld. Een twintigtal meerderjarigen kreeg straffen tot een jaar cel.

Arrestaties

Tot dusverre zijn 850 personen gearresteerd. Ongeveer honderd arrestanten werden voorgeleid voor de rechter. De helft is minderjarig. Voor een snelle afhandeling stuurde de Franse justitie vijf extra magistraten naar het door gewelddaden zwaar getroffen departement Seine-Saint-Denis.

Volgens de directeur van de afdeling Criminaliteit van het ministerie van Justitie zijn er vooralsnog geen aanwijzingen dat de onlusten door een soort ondergronds netwerk worden georganiseerd.

Molotovcocktails

Maar de vondst van een werkplaats om molotovcocktails te maken in Evry (ten zuiden van Parijs) wijst erop dat de uitbarstingen ook niet geheel spontaan zijn. De politie nam hier vijftig brandbommen, honderd lege flessen en zestig liter benzine in beslag en hield zes minderjarigen aan voor verhoor.

In verband met de rellen wordt in talrijke voorsteden ten noorden van Parijs het busvervoer 's avonds onderbroken. Onruststokers hadden eerder een molotovcocktail in een volle bus gegooid.

De oproer volgt op de dood van twee moslimjongeren die op de vlucht waren voor de politie. De ouders van het duo riepen zaterdag de relschoppers op tot kalmte. Maar zij eisten ook excuses van de Franse staat voor de politie-inzet bij een moskee, waarbij traangas werd gebruikt.

'Terrorisme'

De voorzitter van de politievakbond Synergie beschuldigde radicale islamieten ervan medeverantwoordelijk te zijn voor "deze nieuwe vorm van terrorisme in de steden". Zij zouden jongeren hebben opgejut na het politieoptreden bij de moskee eind oktober.

Journalisten

Twee journalisten van de Franstalige Belgische omroep RTBF zijn zondag aangevallen door relschoppers in het Noord-Franse Lille. De cameraman Guy Maton werd daarbij zo hard aan het hoofd getroffen dat hij in een ziekenhuis moest worden opgenomen.

Hij was samen met journalist Joelle Meert en een wijkbewoner die hen rondleidde, bezig een reportage te maken over de onlusten in Franse voorsteden. Eerst kwam een circa twintig jaar oude man op hen af en begon met de cameraman te vechten terwijl hij riep dat er niet mocht worden gefilmd. Even later kwam er een grote groep kinderen van naar schatting tussen de tien en dertien jaar oud die de journalisten aanvielen en verjoegen met vooral stenen en flessen.

In Parijs moest eerder op de middag een voertuig van de Vlaamse televisie het ontgelden. Relschoppers in de voorstad Grigny bekogelden een satellietwagen van de Vlaamse publieke omroep VRT met stenen. Daarbij werd alleen lichte schade aan wagen veroorzaakt, berichtte de VRT.