AMSTERDAM - Amsterdam staat woensdag stil bij de dood van Theo van Gogh, precies een jaar geleden. Het recht is de basis, maar een samenleving heeft meer nodig. Ieders inzet is nodig om duidelijk te maken dat geweld niet de weg is en discriminatie Nederland niet verder helpt. Dat zei premier Balkenende woensdagochtend om 8.30 uur bij de herdenking in de Amsterdamse Linnaeusstraat.

Bekijk video's:
Herdenking Modem/ Breedband
Jaar later Modem/ Breedband
Reconstructie Modem/ Breedband

"Ook binnen een rechtsstaat kunnen verschrikkelijke dingen gebeuren", zei hij verwijzend naar de moord op de filmmaker. "De moord staat in onze herinnering gegrift." Hij betitelde die daad als iets dat "indruist tegen alles wat ons in Nederland dierbaar is".


Foto: Peter Teffer | Premier Balkenende: 'De moord staat in onze herinnering gegrift'

Protest

Balkenende is direct na zijn toespraak in gesprek gegaan met een vrouw die een protestbord bij zich droeg. De vrouw hield tijdens de toespraak van de premier het bord met de tekst "Balkenende u bent één jaar te laat op deze plek" omhoog.

Na zijn toespraak liep Balkenende met ferme passen op haar af en ging met haar in gesprek. De betoogster wilde niet herhalen wat de premier tegen haar zei. "Dat is persoonlijk. Maar ik vind het zo'n man", zei de vrouw terwijl ze goedkeurend haar duimen op stak. "Dat hij naar me toegekomen is, en wat hij heeft gezegd en dat hij luistert naar de burger. Ik ben met zijn antwoord heel tevreden. Ik had niet verwacht dat hij zou komen." Ze liet weten dat ze overigens nog steeds van mening is dat Balkenende een jaar te laat is.

Belangstelling

Tussen de vier- en vijfhonderd mensen woonden de herdenking bij. Een belangrijk deel van de aanwezigen bestond uit pers. Het wemelde er van de filmers, fotografen en verslaggevers van media die vanuit alle windstreken verslag deden van de bijeenkomst.

Kaktus

Vlak naast de plek op het fietspad waar de filmmaker en columnist een jaar geleden werd vermoord, legden mensen bloemen, kaarsjes, knuffels, brieven en foto's neer. In het midden stond een grote kaktus in een stenen pot.

Cohen

"Weg met de angst, kies voor hoop. Voor een leven in vrijheid." Cohen benadrukte in zijn toespraak dat herdenken geen zin heeft, wanneer er geen lessen uit worden getrokken. Hij riep iedereen op te leven in vrijheid, zonder angst. "We moeten vrij zijn te geloven wat we willen, te zeggen wat we vinden en te gaan waar we willen, vrij van angst."


Foto: Peter Teffer | Burgemeester Job Cohen van Amsterdam riep Nederland op te leven in vrijheid, zonder angst

De gewelddadige moord op de regisseur in Amsterdam-Oost bracht een golf van afschuw en verandering teweeg in het land en trok wereldwijde aandacht.


Foto: Peter Teffer | In de Linnaeusstraat is gelegenheid om bloemen te leggen

's Middags is er in Hotel Arena een discussiebijeenkomst die helemaal in het teken staat van de moord op de regisseur. Daar spreekt onder andere vader Van Gogh. Ook Cohen woont dit debat bij. Yasmine Allas leest een column voor. De aanwezigen kunnen in de discussie hun hart luchten over het afgelopen jaar, maar ook over de toekomst. Volgens de burgemeester mogen hierbij "de vonken er vanaf vliegen". Het debat wordt geleid door Rudy Lion Sjin Tjoe, in samenwerking met Fouad Mourigh en Farhane El Hamchaoui.


Foto: Peter Teffer | De Amsterdamse wethouder Aboutaleb was ook aanwezig bij de herdenking

Activiteiten

Ook op andere plaatsen in de stad vinden activiteiten plaats in het kader van een jaar na de moord op Van Gogh. Zo komen 's avonds in buurthuis de Meevaart in Amsterdam-Oost buurtbewoners bijeen op initiatief van de multiculturele vereniging Assadaaka. Zij praten over hoe het er nu in de wijk voor staat en wat er leeft onder de inwoners. Assadaaka organiseerde vlak na de moord onder meer een spreekuur waar buurtbewoners terecht konden om hun hart te luchten.


Foto: Peter Teffer | De uit Iran afkomstige rechtsfilosoof Afshin Ellian