AMSTERDAM - Zes rechters-commissarissen hebben donderdag achttien Hells Angels dan wel aspirant- of ex-leden van die club voor veertien dagen in bewaring gesteld. In veertien gevallen werd de vordering van justitie afgewezen. De verdachten wordt verweten dat zij lid of bestuurder zijn of zijn geweest van een criminele organisatie. Daarnaast wordt aan aantal beschuldigd van diverse misdrijven, waaronder afpersing, mishandeling, bedreiging en handel in drugs.

De zes onderzoeksrechters zijn donderdag vanaf elf uur 's morgens bezig geweest met de voorgeleidingen van 32 Hells Angels. Tegen allen eiste de officier van justitie inbewaringstelling. Niet alle gevallen waarin dit werd afgewezen, leidde tot daadwerkelijke invrijheidsstelling. Voor een aantal van de veertien verdachten waarbij de vordering werd afgewezen, heeft de officier van justitie ervoor gekozen de eerste fase van het voorarrest, de zogeheten inverzekeringstelling met nog eens drie dagen te verlengen. Een officier heeft daartoe de mogelijkheid, bijvoorbeeld als hij denkt dat dat nodig is voor het onderzoek.

Van de verlengde inverzekeringstelling wordt melding gemaakt door betrokken advocaten. Een woordvoerder van het landelijk parket spreekt dit tegen. Volgens hem zijn alle Angels die niet door de rechter-commissaris in bewaring zijn gesteld, echt op vrije voeten.

Al eerder is gebleken dat het Openbaar Ministerie (OM) en de advocatuur tegengestelde informatie over de zaak naar buiten brengen. Dit lijkt aan de zaak rond de Hells Angels aan te kleven. Het OM overweegt tegen de afgewezen vorderingen tot verlenging van het voorarrest in hoger beroep te gaan. De OM-woordvoerder benadrukt dat alle betrokken Hells Angels verdachte blijven, ook zij die op vrije voeten zijn gesteld.

Misdrijven

In de nacht van zondag op maandag arresteerde de politie tijdens een massale actie in totaal 45 verdachten. In een persconferentie die daarop volgde, zeiden de leiders van het onderzoek dat het hen niet om de Hells Angels als (criminele) organisatie was te doen, maar om een lange lijst afzonderlijke misdrijven, waarvan individuen worden verdacht. Volgens veel in de zaak betrokken advocaten klopt dat door politie en justitie geschetste beeld niet.

Big Willem

Het Openbaar Ministerie is er wel degelijk op uit om de Hells Angels als criminele organisatie "weg te zetten", meent onder anderen advocaat M. van Gessel. Hij is de raadsman van 'Big Willem' van B., de vorig jaar afgezette president van de Amsterdamse afdeling van de Hells Angels. Het lidmaatschap of bestuurderschap van een criminele organisatie is in de aanklacht opgenomen, zegt Van Gessel. "En aan die beschuldiging is een aantal andere strafbare feiten gehangen", aldus de raadsman. "Het is het OM te doen om de Hells Angels als organisatie."

Collega-raadslieden delen die mening. Ook H. Struycken, advocaat van de huidige Amsterdamse Angelspresident Daniël U., heeft geconstateerd dat artikel 140 van het Wetboek van Strafrecht, het deelnemen aan een criminele organisatie, het belangrijkste onderdeel vormt van de verdenking tegen zijn cliënt. Een ander feit, brandstichting (in het Amsterdamse clubhuis, enkele jaren geleden), is er volgens Struycken met de haren bijgesleept.

Oude feiten

Alle advocaten kregen donderdag na de voorgeleiding een dossier mee. Dat bestond uit een doos en drie of vier ordners. Advocaat Van Gessel: "Een groot dossier. Er is een hoop onderzoek gedaan." Erg onder de indruk van de inhoud van het dossier is hij Gessel niet. "Het gaat om veel tamelijk oude feiten."

De zaak rond de drie in 2004 vermoorde Limburgse Hells Angels (Nomads) is volgens de advocaten in het huidige dossier gevoegd. In die zaak ging het om de moord op drie Nomads, gepleegd in hun clubhuis in Oirsbeek. Justitie klaagde veertien clubgenoten van de slachtoffers aan, de rechtbank kwam maar tot een gedeeltelijke veroordeling.

Erecode

De verdachte Angels hadden er grotendeels het zwijgen toe gedaan, waardoor de bewijsvoering in de Nomads-zaak zeer werd bemoeilijkt. Ook in de huidige zaak is de verwachting dat de verdachten niet of nauwelijks bereid zullen blijken hun mond open te doen. Het is een erecode onder Hells Angels om niet met de politie te praten.

Na het verlopen van de inbewaringstelling zal een nieuwe verlenging van het voorarrest moeten worden getoetst door de raadkamer van de rechtbank. Deze besloten zittingen zullen in de eerste week van november worden gehouden.