DEN HAAG - De (oud-)ministers Korthals en Jorritsma wisten zich maandag bij de parlementaire enquêtecommissie Bouwnijverheid belangrijke gebeurtenissen niet meer helder voor de geest te halen. Korthals had de grootste moeite om de commissie uit te leggen dat hij niet gelogen had in een Kamerdebat over bouwfraude.

Het verhoor van Jorritsma wekte veel irritatie bij de enquêtecommissie. Zij werd verhoord als ex-minister van Economische Zaken, maar kreeg ook vragen over haar ministerschap van Verkeer en Waterstaat. Jorritsma bleek allerlei gebeurtenissen vergeten te zijn, waaronder het besluit over een veelbesproken extra subsidie voor de bouw van de Schipholspoortunnel.

Daarnaast weigerde Jorritsma haar beleid van indertijd te beoordelen. Ze is nu imnmers 'gewoon' Tweede-Kamerlid voor de VVD en vindt dat er een rare situatie ontstaat als zij hardop evalueert. "Als Kamerlid moet ik straks juist een oordeel geven over uw werk," hield zij de commissie voor. "U moet feiten vragen en geen opinies."

Schikking

De huidige minister van Defensie Korthals moest toegeven dat hem, in zijn functie als minister van Justitie, al juli vorig jaar was verteld dat een schikking in de zaak van de valse facturen bij de bouw van de Schipholtunnel onvermijdelijk leek. Voorzitter J. de Wijkerslooth van het college van procureurs-generaal had hem dit zelf verteld. Tijdens een debat in de Tweede Kamer ontkende Korthals echter van de schikking te hebben afgeweten. "Ik weet ook niet of ik me tijdens dat debat realiseerde dat ik al van die schikking afwist", verklaarde Korthals.

Samen met de onthulling van de schaduwboekhouding van Koop Tjuchem was de tunnelfraude een belangrijke reden voor de Tweede Kamer om een parlementaire enquête in te stellen. Zeer saillant is daarom de onthulling van De Wijkerslooth dat een simpel misverstand over het woord 'schikking' er toe heeft geleid dat het college van procureurs-generaal niet aan de rem heeft getrokken bij de voorgenomen schikking.

Te ver

Het college dacht dat het parket Haarlem november 2000 aankondigde op een zogenaamde ontnemingsvordering uit te zijn, terwijl het onderzoeksteam op een 'transactie' uit was. Beide acties staan onder de naam schikking bekend. Toen het misverstand was opgehelderd was het parket al te ver in zee gegaan met HBW en Strukton om van de transactie terug te komen.

Het college was eigenlijk voorstander van strafvervolging van de bouwbedrijven en hun gelegenheidscombinatie KSS. Het ging de top van het OM om "normbevestiging". Bovendien hoopte het college er bij de rechter achter te komen waarom de valsheid in geschrifte met de valse facturen eigenlijk was gepleegd. Hierover bestaan nog steeds verschillende verklaringen.

Wijkerslooth

De Wijkerslooth gaf maandag verder toe dat oud-directeur A. Bos van Koop Tjuchem "een beetje aan het lijntje is gehouden" door het Openbaar Ministerie. Justitie onderhandelde vanaf april 1999 met Bos over de schaduwboekhouding. "Het was van het begin duidelijk dat hij uit was op geld", aldus De Wijkerslooth. Hier kwam nooit overeenstemming over, omdat Bos mogelijk verdachte zou kunnen worden en hem dus niet een keiharde belofte gedaan kon worden over een vergoeding.

Toenmalig minister Korthals heeft het OM nog gesuggereerd om de schaduwboekhouding in beslag te nemen. Dit is niet gebeurd, omdat er geen gegronde verdenkingen waren. Op basis van de kopieën die Bos eerder had overhandigd, wilde justitie geen conclusies trekken. "Achteraf is zelfs gebleken dat hij uit de kopieën stukjes heeft weggelaten", keek De Wijkerslooth terug.

Het Openbaar Ministerie hoopt eind dit jaar duidelijkheid te hebben in de bouwfraude- en corruptieonderzoeken. Medio volgend jaar zou er dan tot vervolging kunnen worden overgegaan van bedrijven en personen, zo maakte De Wijkerslooth bekend.

/NIEUWSJorritsma irriteert enquêtecommissie