EU opent deur voor Turkije en Kroatië (video)

LUXEMBURG - De Europese Unie is in de nacht van maandag op dinsdag begonnen met de onderhandelingen over de toetreding van Turkije en Kroatië. De EU en Turkije werden het maandag op het allerlaatste moment eens over de opening van de onderhandelingen, die eerder op de dag zou plaatsvinden.

Bekijk video:
Modem/ Breedband

De Britse minister van Buitenlandse Zaken Straw, huidig EU-voorzitter, ontving zijn Turkse collega Gül na middernacht met een omhelzing in Luxemburg. Aan het begin van een formele ceremonie sprak Straw van een "werkelijk historische dag". Hij drong er bij Turkije op aan om de vele hervormingen die nodig zijn op het terrein van onder meer justitie en mensenrechten door te voeren.

Onderhandelen

De 25 lidstaten werden het pas aan het eind van de middag eens over de tekst over de methode van onderhandelen. De Britse minister van Buitenlandse Zaken Jack Straw zag ook "geen beletsel" meer om ook de onderhandelingen te beginnen met Kroatië, dat maandag het belangrijkste obstakel slechtte.

Oostenrijk

Oostenrijk bleef tot het laatste moment weigeren akkoord te gaan met de tekst die het raamwerk voor de onderhandelingen met Turkije vormt. Volgens het land moest daarin veel duidelijker worden opgenomen dat een volwaardig EU-lidmaatschap niet de uitkomst van de gesprekken hoefde te zijn. Voor Ankara was dat echter onbespreekbaar.

Straw

Straw voerde herhaaldelijk "harde en moeilijke" gesprekken met zijn Oostenrijkse ambtgenoot Ursula Plassnik. 's Ochtends waarschuwde Straw dat de EU "aan de rand van de afgrond" stond. "Als we de juiste weg kiezen, bereiken we de zonnige weiden. Als we de verkeerde kant opgaan, kan dat rampzalig zijn voor de Europese Unie."

Oostenrijk stond alleen met zijn dreigement een veto over de onderhandelingen uit te spreken. De overige 24 lidstaten pleitten voor een begin met de gesprekken met Ankara. Oostenrijk claimde echter ook te spreken namens de Europeanen die de Turkse toetreding niet zien zitten. Dat aantal zou volgens een onderzoek van het Oostenrijkse persbureau APA 54 procent van de EU-inwoners zijn.

Oostenrijk ging aan het einde van de middag echter overstag. Het land heeft daarbij volgens de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Bot "veel moeten inslikken" van de eisen die het had. Alleen op het punt van de "opnamecapaciteit" van de EU zijn "enkele preciseringen gedaan".

Cyprus

Cyprus, dat door Turkije niet is erkend en het eiland moet delen met een Turks-Cypriotisch gedeelte, stemde al eerder in met de opening van de onderhandelingen.

Ankara nam even de tijd om in te stemmen met de voorwaarden om de formele gesprekken te beginnen. De Turkse minister van Buitenlandse Zaken Abdullah Gül stapte pas in zijn toestel om naar Luxemburg te vliegen, toen er maandagavond een Europees akkoord was.

Erdogan

De Turkse premier Tayyip Erdogan zei maandagochtend nog dat Ankara niet bereid is tot verdere compromissen ten aanzien van de eisen waaraan het land moest voldoen om de onderhandelingen te kunnen ingaan. Turkije zegt te hebben voldaan aan alle voorwaarden die de EU-leiders vorig jaar hebben gesteld, waaronder de aanpassing van zes wetten en de ondertekening van een douaneakkoord met Cyprus.

CDA en VVD verwachten moeizame onderhandelingen tussen de Europese Unie en Turkije, de komende tien tot vijftien jaar. Volgens Kamerlid Van Dijk (CDA) heeft Turkije zich in de afgelopen maanden wat betreft de erkenning van Cyprus niet van zijn sterkste kant laten zien. "Als dat een voorteken was, worden het buitengewoon lastige onderhandelingen. Ze zoeken telkens de rand op en daar ben ik niet blij mee", aldus Van Dijk. Zijn VVD-collega Van Baalen voorspelt ook dat "er nog harde noten te kraken zijn."

Kroatië

Kroatië kreeg maandagmiddag het toegangsbewijs voor de Europese Unie in handen door uitspraken van de hoofdaanklaagster van het Joegoslavië-Tribunaal in Den Haag. Carla Del Ponte verklaarde dat Kroatië zijn "volledige medewerking" geeft aan de uitlevering van de van oorlogsmisdaden verdachte Kroatische generaal Gotovina. De EU heeft volledige medewerking met het tribunaal in Den Haag altijd als voorwaarde gesteld voor het begin van formele gesprekken.

Tip de redactie