DEN HAAG - De top van bouwbedrijf Heijmans en de advocaten van KVWS zijn woensdag lelijk op hun nummer gezet tijdens de parlementaire enquête naar de bouwfraude. Niet alleen bleek uit twee verklaringen dat Heijmans wel degelijk een schaduwboekhouding heeft gehad. Ook negeerden KVWS-werknemers het advocatenadvies om hun mond te houden over het illegale adminstratiebureau MIB.

Tot ongeloof van de enquêtecommissie verklaarde J. van den Hoven, lid van de raad van bestuur van Heijmans, maandag dat er binnen het bedrijf geen administratie was van illegale afspraken. De stugge Van den Hoven wilde dit ook niet verder uitspitten en bleef herhalen dat Heijmans niets moest hebben van het vermaledijde vooroverleg, waarin aannemers illegaal onderling het werk verdeelden en prijsafspraken maakten.

Egalisatiefondsen

De commissie betwijfelde de verklaring onder ede maandag al, omdat Heijmans in ruime mate voorkomt in de bekende schaduwboekhouding van Koop Tjuchem. Woensdag verklaarde adjunct-directeur W. Wouda van KWS dat hij zelf had gezien dat Heijmans illegale afspraken bijhield en dat Heijmans ook lid was van de ondergrondse 'egalisatiefondsen', waarin rekeningen werden vereffend.

In het nauw

Voorzitter H. Hazewinkel van KVWS dreef zijn Heijmans-collega in het nauw door expliciet te verklaren dat ieder bouwbedrijf een geheime administratie moet hebben gehad.

Hazewinkel verklaarde overigens wel dat ook hij tot de onthullingen in het tv-programma Zembla niets van vooroverleggen en prijsafspraken afwist. Pas hierna had hij de zaak intern uitgeplozen en hadden zijn directeuren "met enige schroom" de illegale praktijken opgebiecht, zo verklaarde de topman.

Zwijgrecht

De bedrijfsadvocaten hadden Hazewinkel en zijn ondergeschikten van wegenbouwer KWS geadviseerd om zich te beroepen op het zwijgrecht als de commissie iets zou vragen over het zogenaamde MIB in Soest. Dit centrale administratiepunt van de wegenbouwer is in opgezet om een landelijk overzicht te verkrijgen van alle illegale afspraken die nog verrekend moesten worden.

Oproep

Hazewinkel, die zelf weinig zei te weten van het bureau MIB (Markt in Beweging), sprak echter de hoop uit dat zijn werknemers wel openheid van zaken zouden geven en niet naar de advocaten zouden luisteren. Adjunct-directeur Wouda en districtsdirecteur J. Swank deden hierna het hele systeem uit de doeken. "Ook door de oproep van Hazewinkel," aldus Wouda.

Adjuct-directeur J. van Velden van bouwbedrijf BAM NBM in Noord-Holland legde woensdag uit hoe de grote projecten op Schiphol en in de provincie de afgelopen jaren tussen combinaties van de grote bouwbedrijven zijn verdeeld. Hierbij kon gemakkelijk illegaal vooroverleg georganiseerd worden, omdat het aantal kandidaten beperkt was door de strenge eisen aan de gegadigden.

'Scherpe prijs'

De grote projecten in Noord-Holland waren samen goed voor een omzet van 550 miljoen gulden. Op dat bedrag maakten de bouwgiganten een kleine 2 procent winst, zei Van Velden. "Ik denk dat de opdrachtgever daar heel tevreden mee was. Het is een scherpe prijs." De commissie stond hier zeer argwanend tegenover, maar volgens Van Velden hebben "bouwbedrijven er juist belang bij om de opdrachtgever niet te beduvelen."

Eerlijkheid

Er was woensdag sowieso weer veel irritatie bij de commissie over de 'eerlijkheid' die de verhoorde aannemers het illegale systeem toedichtten en de systematische ontkenning van prijsopdrijving. Vooral PvdA-commissielid Duivesteijn stoort zich hier al enkele dagen zichtbaar aan. Volgens hem kan er door het vooroverleg nooit de beste prijs voor de overheid als opdrachtgever zijn uitgerold.

/NIEUWS'Nepaannemers verdienden aan illegaal systeem'