Het Britse Lagerhuis buigt zich zaterdag over het uittredingsakkoord dat de Britse premier Boris Johnson afgelopen week bereikte met de EU. Het belooft een historische dag te worden. Volg hier alle ontwikkelingen.

[LIVEBLOG GESLOTEN]

  • De Britse premier Boris Johnson heeft een nederlaag geleden in het Lagerhuis
  • De parlementariërs namen een amendement aan dat hem verplicht om Brexit-uitstel te vragen
  • Johnson heeft daardoor de stemming over de Brexit-deal verplaatst naar maandag of dinsdag
zaterdag 19 oktober om 16:58
Dit liveblog wordt nu gesloten. We willen je hartelijk bedanken voor je aandacht en voor de vele vragen die we hebben ontvangen. Het is nog niet bekend of het Lagerhuis zich op maandag of op dinsdag opnieuw over de uittredingsovereenkomst zal buigen. Hoe dan ook - zodra het weer spannend wordt in Westminster, komen wij bij je terug. En natuurlijk vind je ook in aanloop naar dat moment het laatste Brexitnieuws op NU.nl.

Een fijne voortzetting van je weekend toegewenst!
zaterdag 19 oktober om 16:55
De parlementaire verwikkelingen zitten erop voor vandaag. De historische stemming over Johnsons nieuwe uittredingsovereenkomst met de EU, die ons in het vooruitzicht was gesteld, bleef uit, dankzij een ingrijpende wetswijziging, ingebracht door een aantal parlementariërs onder leiding van oud-Conservatief Oliver Letwin. Ondanks vurig verzet van de regering-Johnson, werd de wijziging aangenomen.

Volgens dit amendement-Letwin moet de regering-Johnson zorgen dat alle wetgeving die nodig is om de uittredingsovereenkomst in de praktijk te brengen rond is, voordat het definitieve oordeel over zijn deal wordt geveld. Het is een verzekeringspolis, die moet voorkomen dat er iets misgaat bij het regelen van die wetgeving, waardoor het VK op 31 oktober automatisch zonder deal uit de EU zou klappen.

Gezien de korte tijd die nog rest tot de Brexit-deadline, betekent het aannemen van het amendement-Letwin dat Johnson wettelijk verplicht is vanavond voor middernacht (23.00 uur Britse tijd) opnieuw Brexit-uitstel aan te vragen in Brussel. De premier zei de wet te zullen naleven, maar wil tegelijkertijd aan de EU duidelijk maken dat hij uitstel absoluut niet ziet zitten.

Het plan van de regering-Johnson is nu om begin volgende week de wetsvoorstellen waar het amendement-Letwin om vraagt in te brengen. Als die worden goedgekeurd, kan direct daarna de definitieve stemming over het uittredingsakkoord worden gehouden. De premier en de zijnen blijven erbij dat een Brexit op 31 oktober het uitgangspunt blijft, maar met de gebeurtenissen in het Lagerhuis vandaag is het een stuk moeilijker geworden dat voor elkaar te krijgen.
zaterdag 19 oktober om 16:52
Mogelijk stemt het Lagerhuis maandag al over de deal, in plaats van dinsdag. Huisvoorzitter John Bercow zal hier maandag een besluit overnemen.
zaterdag 19 oktober om 16:46
zaterdag 19 oktober om 16:38
Het is nog steeds niet duidelijk of Johnson vanavond een brief zal sturen naar Brussel. Daar wordt momenteel over gedebatteerd, maar zijn woordvoerder wil hier niks over kwijt. De premier moet voor middernacht (Nederlandse tijd) om uitstel vragen, doet hij dit niet is hij in overtreding.
zaterdag 19 oktober om 16:31
zaterdag 19 oktober om 16:08
DUP-fractievoorzitter Nigel Dodds: "Dit besluit geeft nu meer tijd voor het in detail overwegen van het wetsvoorstel, voor wanneer dat weer wordt ingebracht. Het geeft ook een gelegenheid voor het in detail wegen van wijzigingen die nog kunnen worden voorgesteld. Het zorgt ervoor dat de deal vandaag niet wordt goedgekeurd. Natuurlijk zullen wij alle details van het wetsvoorstel en alle wijzigingen onderzoeken in het licht van onze topprioriteit: de grondwettelijke en economische integriteit van de Britse unie."
zaterdag 19 oktober om 15:57
Oppositieleider Corbyn "verwelkomt de stemming van vandaag. Het parlement heeft zich op duidelijke wijze uitgesproken tegen de premier om een crash zonder deal te voorkomen". Het is nu Johnsons plicht om meer uitstel aan te vragen. Corbyn benadrukt dat Labour vindt dat het Britse volk zich nogmaals moet uitspreken over de Brexit. 

Corbyn waarschuwt Johnson: zijn woorden van net lijken erop te duiden dat hij van plan is de zet waartoe hij wettelijk wordt gedwongen te saboteren. "Ik nodig de premier uit te heroverwegen wat hij net zei over het aanvragen van uitstel."
zaterdag 19 oktober om 15:53
Johnson reageert: 

"Helaas, de gelegenheid om een betekenisvolle stemming te houden is verlopen, want de betekenisvolle stemming is ontdaan van alle betekenis." Hij herhaalt dat een Brexit met zijn uittredingsovereenkomst op 31 oktober nog steeds de "beste optie" is.

Hij wordt dan wel verplicht om voor het einde van de dag meer uitstel aan te vragen in Brussel, maar zegt niet met de EU te zullen onderhandelen over een nieuw uitstel. "We zullen onze vrienden in de EU vertellen dat verder uitstel slecht is voor dit land, de EU en de democratie." Hij zegt te hopen dat zij zich niet "aangetrokken voelen" tot het verlenen van uitstel.
zaterdag 19 oktober om 15:50
Ja: 322, Nee: 306

Letwin is erdoor. Een pijnlijk moment voor de regering-Johnson.
zaterdag 19 oktober om 15:47
Het kan nu niet lang meer duren. Meestal wordt er voor een stemming een kwartiertje ingeruimd.
zaterdag 19 oktober om 15:41
zaterdag 19 oktober om 15:38
zaterdag 19 oktober om 15:34
Ter herinnering: het Letwin-amendement verplicht het de regering om eerst alle wetgeving die nodig is om het uittredingsakkoord van Johnson in de praktijk te brengen wordt aangenomen, voordat er over dat akkoord kan worden gestemd. 

Als het amendement wordt aangenomen, zit het erop voor vandaag. Johnson moet - volgens de bepalingen van de wet-Benn, die afgelopen zomer werd aangenomen - voor middernacht (Nederlandse tijd) om meer uitstel vragen in Brussel.
De Britse regering zal dan maandag met de gevraagde wetgeving komen, zodat daar dinsdag over kan worden gestemd. Op die manier kan meteen daarna de definitieve stemming over het uittredingsakkoord plaatsvinden. Op die manier kan het VK technisch gezien nog op 31 oktober uittreden, maar het wordt dan wel veel moeilijker om dat rond te krijgen.

Haalt het Letwin-amendement het niet, dan gaan we gewoon door naar de definitieve stemming over Johnsons deal.
zaterdag 19 oktober om 15:31
Het debat zit erop. Over naar het amendement-Letwin. Bercow vraagt om een mondelinge stemming. Zoals verwacht, komt daar geen duidelijke winnaar uit. "Division, open de stemlobby's!" roept hij.
zaterdag 19 oktober om 15:30
zaterdag 19 oktober om 15:28
zaterdag 19 oktober om 15:20
zaterdag 19 oktober om 15:17
zaterdag 19 oktober om 15:12
Arthur de Groot vraagt: Ik weet wat Brexit inhoudt, ongeveer dan. Maar wat wordt er precies bedoeld met 'deal of no deal'? En moeten wij in de toekomst een visum aanvragen als we naar VK willen of vice versa?

Antwoord: Dat slaat op een Brexit mét een uittredingsakkoord met de EU of eentje zonder uittredingsakkoord. In het conceptakkoord dat premier Johnson afgelopen week sloot met de EU staan afspraken over de uittreding, bijvoorbeeld over de

  • 'Echtscheidingsbetaling' die het VK aan de EU zal doen (naar schatting zo'n 38 miljard euro)
  • Ierse grenskwestie
  • Rechten van EU-burgers die in het VK wonen en werken, en andersom

Als de uittredingsovereenkomst van Johnson wordt aangenomen, heb je straks geen visum nodig voor een tripje naar Engeland, want daar zijn afspraken over gemaakt.
Als de deal het niet haalt, is nog niet duidelijk hoe dat in de toekomst zal worden geregeld. Het is onwaarschijnlijk dat Londen of Brussel er belang bij zullen hebben om het toeristen moeilijker te maken, maar er is dan veel van afhankelijk over welke afspraken ze het onderling eens kunnen worden, en hoe lang dat zal duren.
zaterdag 19 oktober om 14:56
zaterdag 19 oktober om 14:53
Lagerhuisvoorzitter Bercow houdt een oog op de klok. Mochten MP's eerder gebruik maken van vijf minuten spreektijd, nu is dat teruggebracht tot drie minuten. 

Eigenlijk hebben we de meeste argumenten van voor- en tegenstanders wel gehoord, maar uiteraard wil bijna elke aanwezige politicus zijn of haar mening over deze uiterst belangrijke kwestie uiten.
zaterdag 19 oktober om 14:51
DUP-MP Sammy Wilson zegt dat de deal van Johnson Noord-Ierland "in de klauwen van de Europese Unie" zou houden en een "harde grens" schept tussen NI en de rest van het VK.
zaterdag 19 oktober om 14:43
Ken Clarke, een van de uit de partij gezette Conservatieve rebellen en, net als Philip Hammond, een voormalige partijprominent met meerdere termijnen als minister in zijn verleden, noemt Johnsons deal "heel slecht" en "totaal inferieur" aan de uittredingsovereenkomst van Theresa May. Toch zal hij voor stemmen, zegt hij.
zaterdag 19 oktober om 14:40
Oscar van Strijp vraagt: Wat zijn de redenen voor Johnson om de stemming voor de deal uit te stellen naar dinsdag als het Letwin amendement wordt aangenomen?

Antwoord: Dat stelt de regering in staat om eerst de voor het uittredingsakkoord benodigde wetgeving aan het parlement voor te leggen, waarmee wordt tegemoetgekomen aan de eis die ten grondslag ligt aan het Letwin-amendement: dat alles eerst wettelijk geregeld is. Vervolgens kan Johnson zijn deal weer voorleggen. De kans dat hij dan een meerderheid zal vinden, zal daardoor toenemen.

Als Johnson zich er vandaag bij zou neerleggen dat zijn uittredingsakkoord wordt aangenomen mét de aanpassingen van Letwin, dan neemt de kans dat het VK op 31 oktober kan uittreden af. De premier heeft zijn politieke lot verbonden aan die deadline, dus dat wil hij niet.
zaterdag 19 oktober om 14:34
Oud-premier Theresa May heeft, voor het eerst sinds haar aftreden, haar collega's in het Lagerhuis toegesproken over de Brexit. "Ik heb een duidelijk gevoel van déja-vu", zei ze. Haar uittredingsovereenkomst sneuvelde drie keer in stemming. "Ik ben van plan in opstand te komen tegen iedereen die niet wil stemmen om de Brexit af te leveren."

Als het parlement de uittredingsovereenkomst niet steunt, maken de MP's zich schuldig aan "de meest flagrante oplichterstrucs gericht tegen het Britse volk", stelt de oud-premier. "Als u niet wilt dat er een no deal-komt, dan moet u voor een deal kiezen. Bedrijven schreeuwen om zekerheid. Mensen willen zekerheid in hun levens."
zaterdag 19 oktober om 14:19
zaterdag 19 oktober om 14:07
Oliver Letwin verdedigde zijn amendement ten overstaan van zijn collega's. "Ik zal voor de deal van de premier stemmen, als hij volgende week de benodigde wetgeving introduceert. De premier heeft een strategie: hij wil tegen weifelaars kunnen zeggen: 'Het is mijn deal of geen deal'", zei hij. "Ondanks mijn steun voor zijn deal, geloof ik niet dat het verantwoord is om de natie aan risico's bloot te stellen vanwege het dreigement van de premier."
zaterdag 19 oktober om 14:01
SNP-MP Ian Blackford herhaalt dat Schotland achterblijft, terwijl alle zorg uitgaat naar Noord-Ierland.

Ian Paisley van de DUP interrumpeert. "Dit is géén goede deal voor Noord-Ierland. Ik wil ervoor pleiten dat [Blackford] niet probeert te suggereren dat wat een slechte deal voor NI zou zijn, een goede deal voor Schotland zou zijn."

De twee politici vinden elkaar in het verzet tegen de uittredingsovereenkomst, hoewel zij en hun partijen verder niet veel met elkaar gemeen hebben.

Blackford sluit af met de belofte dat Schotland een "onafhankelijke natie" zal worden, "en snel ook".
zaterdag 19 oktober om 13:53
Starmer haalde een citaat uit vorig jaar november aan. "Reguleringschecks en douanecontroles tussen Groot-Brittannië en Noord-Ierland zouden het weefsel van de Unie beschadigen. Geen Britse Conservatieve regering kan akkoord gaan met zo'n regeling." Die woorden werden destijds uitgesproken door niemand minder dan premier Johnson.
zaterdag 19 oktober om 13:47
zaterdag 19 oktober om 13:43
zaterdag 19 oktober om 13:40
De Labour-schaduwminister voor de Brexit, Keith Starmer, is nu aan het woord in de Commons. Hij zegt het oneens te zijn met Johnsons bewering dat er geen grens in de Ierse Zee komt te liggen. Dat is in praktisch opzicht wel zo, zegt Starmer.
zaterdag 19 oktober om 13:36
George Verwoord schrijft: Die zogenaamde backstop is nu van de baan, als ik het allemaal begrijp. De grens met de EU komt nu ergens tussen Noord-Ierland en het overige deel van het VK te liggen. Dat komt op mij over als een wel heel gekunstelde oplossing. Hoe moet e.e.a. straks worden gecontroleerd? Hoe gaat dat straks concreet gebeuren? En is dat dan afdoende?

Antwoord: George krijgt drie vragen voor de prijs van één! In de overeenkomst is inderdaad vastgelegd dat er een soort 'zachte' grens in de Ierse Zee komt te liggen. Het VK wordt verantwoordelijk voor het controleren van goederen op de punten waar die Noord-Ierland binnenkomen, bijvoorbeeld in de havens.
Hoe die controles precies zullen worden ingevuld, is nog niet bekend. Premier Johnson heeft wel gezegd dat ze zo veel mogelijk zullen worden gestroomlijnd (bijvoorbeeld door het papierwerk op voorhand online te laten indienen of door bepaalde handelaren aan te merken als 'vertrouwd'). Op de vraag of de maatregelen afdoende zullen zijn, moeten we het antwoord ook schuldig blijven. We kunnen alleen vaststellen dat de Britse regering en de leiders van de overige 27 EU-lidstaten blijkbaar denken van wel, aangezien ze de overeenkomst hebben goedgekeurd.
zaterdag 19 oktober om 13:26
zaterdag 19 oktober om 13:24
zaterdag 19 oktober om 13:18
"Dit gaat eigenlijk over de vraag wat onze bestemming precies is; niet het abstracte 'we moeten vandaag door met ons leven', maar de impact van een deal op het leven van alledag in steden zoals de mijne", zegt James Frith (Lab.).  

Hij pleit ervoor de keuze opnieuw voor te leggen aan de Britse kiezers.
zaterdag 19 oktober om 13:15
Barclay schetst de stemming waar de parlementariërs voor staan inderdaad als een keuze tussen een deal en no deal. Volgens de Brexit-minister is het enige doel van het Letwin-amendement "ons ervan te weerhouden de Brexit af te ronden". Iedereen die no deal wil voorkomen, heeft vandaag de gelegenheid om Johnsons uittredingsovereenkomst te steunen.
zaterdag 19 oktober om 13:10
Labour heeft net, zoals in de lijn der verwachting lag, officieel laten weten dat ze het Letwin-amendement gaan steunen. Een partijwoordvoerder zei dat Labour dat doet "om te voorkomen dat Boris Johnson stiekem een no deal crash binnensmokkelt" en "om te voorkomen dat er een chantagestemming plaatsvindt die tussen zijn overlopersdeal en no deal gaat".
zaterdag 19 oktober om 13:00
Brexit-minister Stephen Barclay krijgt - niet voor het eerst - de vraag hoe de regering MP's kan vragen voor de deal te stemmen, voordat die fatsoenlijk is doorgerekend door de rekenkamer of juridisch is afgetimmerd. 

De uittredingsovereenkomst is pas afgelopen donderdag bereikt, zegt Barclay, dus tijd voor grondige economische analyse was er niet.
zaterdag 19 oktober om 12:58
Geen lid van de ERG heeft zich uitgesproken tegen de uittredingsovereenkomst van Johnson, stelt Mark Francois (Con.), ook een prominente Brexit-havik. Oplettende lezers zullen zich Francois wellicht herinneren als de man die bij elke gelegenheid benadrukt dat zijn grootvader meevocht om Europa te bevrijden in de Tweede Wereldoorlog.
zaterdag 19 oktober om 12:55
zaterdag 19 oktober om 12:45
Oscar van Strijp vraagt: Wat levert het Letwin-amendement op voor de tegenstanders? 

Antwoord: Letwin heeft zijn amendement ingebracht als een soort verzekeringspolis. Sommige parlementariërs zijn bang dat het uittredingsakkoord in de kleine twee weken tussen nu en de Brexit-deadline op 31 oktober nog kan sneuvelen. Het amendement stelt dat de uittredingsovereenkomst pas kan worden goedgekeurd als alle wetgeving die nodig is om het akkoord uit te voeren van kracht is geworden.

Zo moet worden voorkomen dat er iets misgaat bij het aannemen van die wetgeving en er automatisch een no deal-Brexit plaatsvindt - zij het vanwege onvoorziene problemen of omdat de regering-Johnson een truc uithaalt.
zaterdag 19 oktober om 12:39
Voorstanders van een nieuw referendum, die zich hebben verenigd onder de naam People's Vote, houden een mars in Londen. De organisatie wilde honderdduizenden Britten de straat op krijgen om het parlement onder druk te zetten. Die aantallen lijken niet te zijn gehaald.
zaterdag 19 oktober om 12:34
Susan vraagt: Is het mogelijk dat na het tellen van de stemmen er evenveel voor- als tegen stemmen zijn? Wat gebeurt er dan?

Antwoord: Dat is zeker mogelijk. Het is dan in theorie aan Lagerhuisvoorzitter John Bercow om de beslissende stem uit te brengen. Naar ongeschreven Brits parlementair gebruik, zal hij in die situatie echter waarschijnlijk aansturen op een nieuw debat en een nieuwe stemming.
zaterdag 19 oktober om 12:31
Boukje Trentelman vraagt: Hoe groot is de kans dat het Letwin-amendement daadwerkelijk wordt aangenomen, en wanneer wordt hier precies over gestemd?

Antwoord: Het is lastig om in te schatten hoeveel steun het amendement zal krijgen. De definitieve stemming over Johnsons akkoord lijkt op een paar stemmen aan te zullen komen. Het Letwin-amendement is inhoudelijk minder omstreden, omdat het de parlementariërs simpelweg meer tijd geeft om de uittredingsovereenkomst te wegen en dus ook voorzichtig aangelegde Brexit-voorstanders kan aanspreken.

Naar verwachting zal er rond 15.30-16.00 uur (Nederlandse tijd) worden gestemd.