DEN HAAG - Bouwgigant Koop ging in de jaren negentig in zee met pas opgerichte bedrijven in Hongkong en op de Maagdeneilanden. "Dat zijn plekken die wij niet anders dan witwasparadijzen kunnen noemen", zei commissievoorzitter Vos donderdag ter afsluiting van het enquêteverhoor van Koops accountant J. Kruithof van KPMG. Koop sluiste miljoenen naar deze buitenlandse projecten. De "investeringen" gingen volgens Kruithof naar "partijen die vrij nieuw in de markt waren". Daarom mislukten die projecten nog wel eens en werd het geld naar Nederland teruggestort. Volgens de commissie wijst deze constructie op niets anders dan een dekmantel voor het witwassen van geld.

De commissie concentreerde zich ook op de bijzondere kasopnames en facturen die de accountant in het verleden opspoorde. Volgens Kruithof was uit gesprekken met topman H. Koop zelf gebleken dat dit ging om "commissie- en acquisitiekosten" in Afrika, Rusland en Azië. Het betrof vooral betaling van tipgevers en adviseurs met kennis van de markten in die landen. Volgens Kruithof werden de bedragen regelmatig op Schiphol contant betaald aan mensen "die op doorreis waren".

Steekpenningen

De KPMG'er benadrukte dat Koop hem had verzekerd dat het geld niet voor steekpenningen was bestemd. Of de tussenpersonen het geld gebruikten om op hun beurt lokale functionarissen om te kopen, kon Kruithof echter nooit achterhalen. "Als er verzet is tegen een project, moet er wel eens wat worden gedaan voor de dorpelingen."

Ad Bos, de oud-medewerker van Koop Tjuchem die de schaduwboekhouding onthulde, zei voor de commissie een vermoeden te hebben van "wegsluizen van geld" door Koop. Bos was verantwoordelijk voor een onderneming in Hongkong en kreeg op zijn huisadres een "stuk of acht rekeningen" van ruim 650.000 dollar.

Bos gaf die rekeningen zonder vragen te stellen door aan topman Koop, hoewel hij "niet had geconstateerd dat er werk voor was vericht." De rekeningen zijn volgens Bos ook niet terechtgekomen in de boekhouding van de onderneming in Hongkong. H. Koop wordt vrijdag zelf door de commissie verhoord